مقدمه : نگراني يا اضطراب عادي واكنشي است طبيعي و لازم كه در حقيقت جزيي از زندگي است وباعث يادگيري و رشد شخصيت و بالا بردن ميزان كارآيي و هوشياري و حتي تحريك فرد مي شود . اضطراب وقتي حالت مرضي پيدا مي كند كه از حد طبيعي بگذرد و با شدتي غير عادي تعادل رواني فرد را مختل و باعث نقصان كارايي و پيدايش يك سلسله اختلالات جسماني و رواني شود . از مشكلات و اختلالات اساسي جوانان و نوجوانان پيدايش ترس و اضطراب در آنان است . كه سبب بروز دشواري هايي در كار تربيت و هدايت آنهاست . اين اختلال بويژه در آغاز بلوغ بسيار به چشم مي خورد . و وضع آنچنان پيچيده و درهم است كه خود آنان نيز از اين حالت خود در شگفت هستند بيماري و آشفتگي آنان را در مواردي از پاي در مي آورد . و سبب پيدايش ركود و شكست هايي در كار و رفتارشان مي شود . ترس آنها اغلب بي حساب و نگرانيشان از آينده اي است كه به نظرشان مبهم مي آيد . تأسف و تأثر از گذشته عمر و از اينكه نتوانستند امادگي لازم براي آينده فراهم كنند سبب آن مي شود كه از عمر خويش نتوانند استفاده نمايند اضطراب غالباً واكنشي است خودآگاه يا ناخود آگاه به ناراحتيهايي كه در خانواده رخ مي دهد . عقيده بر اين است كه ما در مضطرب تقريباً هميشه كودك مضطرب خواهد داشت . اضطراب در بسياري از بيماري هاي رواني گاهي در برخي موارد اضطراب بيمار غالباً از ناراحتي هاي جسماني متعددي شكايت مي كند . گاهي در برخي موارد اضطراب فرد نوجوان با حالات افسردگي توام است . ليك بايد متذكر شد كه فرد مضطرب حتماً يك فرد افسرده نيست ولي يك فرد افسرده مي تواند يك فرد مضطرب باشد .   اضطراب چيست ؟ وقتي فشارهاي زندگي روزانه بر شخص به حدي رسيدند كه او ديگر نتواند تعارض هاي دروني و بيروني خود را حل كند مضطرب مي شود . اضطراب : هيجان ناخوشايندي است كه با اصطلاحاتي مانند نگراني ـ دلشوره ـ وحشت و ترس بيان مي شود . و همة ما آدميان درجاتي از آن را گاه تجربه مي كنيم زير بنا و عامل اساسي انواع اختلالات رفتاري در آدمي تشويش و اضطراب است . اضطراب عبارت است از پاسخي عاطفي و فيزيولوژيكي به احساس خطر همه جانبة دروني است . كه به سادگي كنار نمي رود . اضطراب عمدتاً اختلال افراد جوان است . كه شروع آن معمولاً در اواسط دهة سوّم عمر است . شخص مضطرب تنش و ترس شديد و مداوم دارد او دچار احساس مستمر و مبهم و كلي و نامشخص است . كه خود نيز از منبع و علت آن خبر ندارد .   فرق ترس با اضطراب چيست ؟ اضطراب نوروتيك نوعي اغراق در حالت نگراني معمولي است . همانطوري كه افسردگي از نظر كميت ، با حالت غم معمولي متفاوت است . اضطراب نوروتيك در مقايسه با ترس هاي سالم ترسي است غير واقعي و غير منطقي از اين جهت كه يا احساس خطر از وجود عامل عيني بي اساس است و يا اينكه واكنش فرد نسبت به مسئله اي كه خطر بسيار كمي دارد . بي اندازه شديد است . در افراد سالم وقتي عامل خطر بر طرف شود واكنش اضطراب يا ترس نيز برطرف مي گردد و يا به مقدار قابل ملاحظه اي كاهش مي يابد ، اما شخص مضطرب مقدار اضطراب در اثر تغيير عامل محيط تفاوت زيادي نمي كند . شخص نوروتيك سعي مي كند كه از عوامل و شرايط اضطراب دوري گزيند .