نيروي انساني يا عامل انساني، بي ترديد شريف‌ترين، مهم‌ترين وارزشمند‌ترين عامل، بين عوامل و منابع مختلف توليد است. عامل انساني در سازمان، تمامي افراد و کارکنان شاغل در سازمان اعم از مديران، متخصصين، کارشناسان، کارمندان و کارگران را در رده‌هاي مختلف شغلي دربرمي گيرد. در اين مقاله، براي ايجاد شناخت و درک درست و مناسب از منابع انساني سازمان، مطالبي بيان مي‌شود سپس رضايت شغلي، نظريه‌هاي مختلف در اين باره و شاخص‌هاي رضايت شغلي، بررسي مي‌شوند و در ادامه، رابطه رضايت کارکنان و مشتريان، ارائه خواهد شد. نقش نيروي انساني در پيشبرد امور جامعه، داراي اهميتي والاست و مؤثرترين رکن تحولات اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي محسوب مي‌شود پيشرفت‌هاي اقتصادي و اجتماعي نيز تجهيز نيروي انساني متعهد، متخصص، ماهر و افزايش مهارت‌هاي مداوم او را اجتناب ناپذير مي‌کند. انسان، مهم‌ترين سرمايه سازمان است اگر عامل انساني را از سازمان حذف کنيم، آنچه باقي مي‌ماند، عوامل و امکاناتي نظير ساختمان، ماشين آلات، تجهيزات، مواد و غيره است که به خودي خود قابل استفاده نيست و ارزشي نخواهد داشت انسان به اشياء روح دميده و از آنها براي ارتقاء، بهبود و تکامل زندگي خوداستفاده مي‌کند انسان، بزرگترين و با ارزش‌ترين دارايي سازمان است که هرگز در ترازنامه‌هاو صورت‌هاي سود و زيان شرکت‌هامنعکس نمي‌شود.درحالي که سودآوري سازمان با انسان است و انسان‌ها پشتوانه موفقيت سازمان به شمار مي‌روند. بنابراين، با عامل انساني بايد در نهايت عزت و احترام برخورد شود، زيرا سال‌هاوقت و سرمايه گزاف، صرف تربيت و پرورش انسان‌هاي متخصص، فهيم، متعهد شده تا پس از سال‌هابرنامه ريزي به اوج بازدهي برسند. در صورت خروج آنان از سازمان، به آساني و در زماني اندک قابل جايگزيني نيستند و فقدان آنها زيان و لطمه بزرگي به سازمان وارد خواهد کرد. به بياني ديگر، عرضه نيروي انساني توانمند و کارامد، امري محدود، زمان‌بر و پرهزينه بوده و مستلزم صرف وقت، نيرو و مخارجي هنگفت است. نيروي انساني متعهد در سازمان، با کردار و اعمال خود و اتخاذ تصميمات صحيح و بموقع، مي‌تواند زيان‌هاي مادي را بزودي جبران و تأمين کند؛درواقع، همواره براي سازمان ارزش افزوده، ثروت و فايده ايجاد مي‌کند و برسرمايه‌هاي مادي سازمان مي‌افزايد. نيروي انساني متعهد بيش‌از هزينه‌اي كه صرف تربيت، تجهيز و آموزش او شده است، براي سازمان فايده و ارزش به وجود مي‌آورد. برعکس، نيروي انساني غيرمتعهد، غيرکارامد و ناآگاه، ممکن است با تصميمات و اعمال غلط خود بر دشواري‌هاو زيان‌هاي سازمان بي افزايد.   تعاريف مختلف از رضايت شغلي در منابع گوناگون، از رضايت شغلي تعاريف بسيار زيادي ارائه شده است که در اين قسمت به چند نمونه از اين تعاريف اشاره مي‌کنيم. با وقوع رکود اقتصادي در دهه‌هاي 1970 و 1980، بحث رضايت شغلي در سازمان‌هامطرح شد اين زماني بود که اکثر کارمندان و کارگران با توجه به کسادي و رکود اقتصادي واقع شده از شغل خود ناراضي بودند. اين مسئله، توجه بيشتر مديران و سازمان‌هارا به بحث رضايت شغلي جلب کرد. رضايت شغلي، عاملي مهم براي افزايش کارايي و نيز رضايت فردي در سازمان تلقي مي‌شود. مديران به شيوه‌هاي مختلف مترصد افزايش رضايت شغلي کارکنان خود هستند. محققان مختلف، تعاريف گوناگوني از رضايت شغلي ارائه داده‌اند: "فيشر و هانا" (1939) رضايت شغلي را عاملي رواني قلمداد کرده و آن را به صورت نوعي سازگاري عاطفي با شغل و شرايط شغل تعريف مي‌کنند به اين معنا که اگر شغل، شرايطي مطلوب را براي فرد فراهم کند، فرد از شغلش رضايت خواهد داشت، اما اگر شغلي براي فرد رضايت و لذت مطلوب را فراهم نکند، فرد شروع به مذمت شغل کرده و در صورت امکان، شغل خود را ترک خواهد کرد.