مقدمه: نهج البلاغه مجموعه‌اي از سخنان و نامه‌هاي امام علي (ع) است كه علاوه بر حكمت‌ها و معاني بلند، از حيث بلاغت و سخنوري چنان است كه آن را فروتر از كلام خلاق و برتر از كلام مخلوق دانسته، لقب « برادر قرآن» بر آن نهاده‌اند. يكي از نامه‌هاي مشهور نهج البلاغه فرمان امام علي (ع) به مالك اشتر است كه براي حكمراني مالك بر مصر نوشته شده است و به نام « عهدنامه مالك اشتر» نيز شهرت دارد.عهدنامه مالك اشتر حاوي معارف گوناگوني است كه عمده آن درباره فلسفه سياسي اسلام و اصول مديريت اسلامي است. از اين نامه نهج البلاغه ترجمه‌اي متعدد انجام گرفته كه ترجمه ميرزا محمد مهدي نواب تهراني معروف به « بدايع نگار» ، از نويسندگان دوره قاجار يكي از بهترين آنهاست. ترجمه بدايع نگار را دهخدا در لغت نامه و ملك اشعراء بهار در كتاب سبك شناسي ستوده‌اند. محقق اين اثر،سيد ناصر هاشم زاده، كتاب حاضر را «فرمان» ناميده و در مقدمه آن مشخصات ترجمه بدايع نگار و شرح حال مفصل او و نيز مطالبي درباره شخصيت مالك اشتر و رابطه‌اش با امام علي (ع) نوشته است. همچنين پس از متن ترجمه بدايع نگار، متن تحقيقي نامه امام با اختلاف نسخه‌هاي ابن ابي الحديد، صبحي صالح و عبده در بخش پاياني كتاب آمده است.     مالك اشتر فرستادن اشتر به مصر و كشته شدن او چون خبر از هم گسيختگى حكومت مصر بر محمد بن ابو بكر به گوش على (ع) رسيد، آن حضرت فرمود: براى ولايت مصر كسى جز اشتر يا قيس صلاحيت ندارد.اشتر، پس از جنگ صفين به محل كار دولتى خود در جزيره بازگشته بود.على (ع) به قيس فرمود: تا وقتى كار حكميت‏به اتمام رسيد تو رئيس شرطگى مرا به عهده گير و پس از آن به آذربايجان روانه شو.آن حضرت در پى اشتر كه در نصيبين بود فرستاد و او را طلبيد و ولايت مصر را بر عهده او نهاد و عهدنامه مشهورى را كه در نهج البلاغه نيز آمده است، براى وى نوشت.در اين عهدنامه مسائل مختلفى از هر باب مانند سياست، آداب حكام و واليان، گفته آمده كه در حكم گنجينه گرانقدرى محسوب است.محمد با آمدن اشتر از بركنارى خود آگاهى يافت و ناراحت‏شد.على (ع) نيز به او نوشت: خبر دلگيريت از فرستادن اشتر به جاى تو به من رسيد.من اين كار را براى ايجاد كندى در سعى و كوشش و يا زيادى در تلاشت نكردم و اگر آنچه را كه در دست تو بود از تو گرفتم تو را به ولايت جايى مى‏گمارم كه اداره آن براى تو آسان‏تر و خوش‏آيندتر باشد.پس معاويه به مقدم اهل خراج منطقه قلزم پيغام داد تا اشتر را مسموم سازد و در عوض قول داد، در صورت انجام اين كار، از آنان هرگز خراج نستاند.وى نيز با تهيه شربتى از عسل مالك را، كه روزه‏دار هم بود، مسموم ساخت. معاويه پيوسته به اهل شام مى‏گفت كه على (ع) اشتر را به ديار مصر گسيل داشته ست‏بر او نفرين كنيد.مردم نيز هر روز بر اشتر نفرين مى‏كردند.چون معاويه از مسموم شدن اشتر آگاهى يافت‏براى شاميان سخنرانى كرد و گفت: خداوند دعاى شما را استجابت كرد.وى همچنين گفت: على، دو بازو داشت.يكى از آنها، عمار بن ياسر بود كه در صفين قطع شد و ديگرى مالك اشتر بود كه امروز آن هم قطع شده است.همچنين معاويه گفت: خداوند لشكرهايى از عسل دارد.اما وقتى خبر كشته شدن مالك به على (ع) رسيد، آن حضرت فرمود: «انا لله و انا اليه راجعون‏».مالك و تو چه مى‏دانى مالك چيست؟و آيا موجودى مثل او خواهد بود؟اگر او آهن بود از آهن استوارتر و اگر سنگ بود از سنگ سخت‏تر بود و زنان مويه كننده بايد بر مرگ چنين كسى فرياد ضجه سر دهند.