پيشگفتار بسم الله الرحمن الرحيم نهج البلاغه ،كتابي كه سيرشريف ابوالحسن محمدرضي از سخنان امام الموحدين باب مدينه العلم علي بن ابيطالب گردآورده بهترين اثر ونشانه دين مقدم اسلام ومذهب شريف جعفري است ،‌درياي بي پايان است،محتوي مسايل علمي.ادبي،ديني،اجتماعي،اخلاقي،سياسي كه بهتر وبليغ تر ازآن سخنان بعد از قرآن كريم وبيانات حضرت رسول دردنيا گوينده اي نگفته است و آن راهنماي گمراهان وچاره بيچارگان وپناه دهنده ودستگير درماندگان است،پس كسي را كه خواهان سعادت هميشگي وگريزان از ذلت وبدبختي است لازم است كه اين كتاب را سرمشق قرارداده از سخنان آن پندگرفته و به دستوراتش رفتار نمايد زيرا مفاسد وتباهكاري هاي دنيا اصلاح نمي شود مگر روزي كه تعليمات اميرالمومنين علي(ع) در ميان جميع طبقات مردم عملي گردد، واين سخني به گزاف گفته نشده، چون روي دو پايه برهان (عقل وعلم) استوار است. علماء اعلام ودانشمندان پيشين كتاب نهج البلاغه را اخ القران (برادر قرآن9 تعبير نموده اند. هر چند علم ودانش در ميان افراد بشر پيشرفت نمايد، فضل و بزرگواري امام علي (ع) بيشتر هويدا مي گردد و روزي بيايد كه مردم دنيا در مقابل آنحضرت اظهار خضوع وفروش نموده براي رهايي از بدبختي چاره اي نيابند مگر آنكه به گفتار وكردار آن بزرگوار عمل نمايند. در اين تحقيق تعدادي از نامه هاي مولاعلي(ع) را كه حاوي سفارش ها، اندرزها و عهد وپيمان هاي آن بزرگوار به دشمنان ،ياران زمامداران واهل بيت عصمت و طهارت نوشته اند در اين تحقيق جمع آوري كرده ايم اميد است هم ما از ياران وپيروان آن حضرت بوده باشيم. از عهد وپيمان هاي حضرت علي(ع) براي مالك ابن حارث اشتر نخعي كه اين پيمان طولاني ترين وكامل ترين پيماني است كه علي(ع) براي واليانش نوشته است واين عهدنانمه دستورالعمل وراهنماي حكمرانان وواليان در سراسر جهان گرديده است. اي مالك تو را به پرهيزكاري و ترس از خدا امر مي كنم و پيروي از قرآن كريم وواجبات ومستحبات زيراكسي نيكبخت نمي شود مگر به پيروي از آنها وبدبخت نمي گردد جز با عمل نكردن به آنها. اي مالكت نفس خود را هنگام شهوات و خواهشها فرونشان وهنگام سركشي ما جلويش را بگير وبدان كه بالاترين جهان جهاد كسي است كه با نفس خود مبارزه مي كند. اي مالك حكمران چه مسلمان باشد چه كافر بايد كاري كند كه ذكر جميل و نام نيكويش به يادگار بماند تا مردم درباره اش دعاي خير نمايند وبر اثر آن نيكبختي جاويد بدست آورد پس بايد بهترين اندوخته هاي توكردار شايسته ات باشد. اي مالك مهرباني وخوش رفتاري ونيكويي با رعيت را در دل خود جاي بده نه انكه در ظاهر اظهار دوستي كرده ودر باطن با آنان دشمن باشي كه اين عمل تو موجب پراكندگي رعيت ميشود چنانكه در قرآن كريم آيه 159 سوره آل عمران به رسول اكرم مي فرمايد: براثر بخشايش خدا تو با مردم مهربان گشتي و اگر تندخو سخت دل بودي از گردت پراكنده مي شدند پس «اگر به تو بدي كنند» از آنان درگذر و برايشان آمرزش بخواه و در كار جنگ با ايشان مشورت نما، وپس از مشورت اگر تصميم گرفتن به خدا توكل كه خدا متوكلين را دوست دارد. اي مالك مبادا خود را براي جنگ با خدا آماده سازي و مخالفت دين نموده به مردم ستم روا داري و به خشمي كه مي توان مرتكب نشوي شتاب منما و از سركشي و بددلي مگو من مامورم وبه هر چه بخواهم امر مي كنم پس بايد فرمان مرا بپذيرند و اين روش سبب فساد و خرابي دل و ضعف وسستي دين وتغيير و زوال نعمت ها مي گردد و هر گاه سلطنت وحكومت برايت عظمت وبزرگي يا كبر و خودپسندي پديد آورد به عظمت وبزرگي خداوند وتوانايي او نسبت به خود بنگر زيرا انديشه نمودن در بزرگواري و غالب بودن خدا بر هر چيز كبر وسركشي انسان را از دور مي كند. وكاري كه بايد بيش از هر كار دوست داشته باشي اجراي عدالت وحق است و برابري و دادگري را درهركاري اختيار كن كه به صلاح رعيت باشد هر چند بر خواص گران آمده از آن راضي نباشند زيرا خشم همگان رضا وخشنودي چند تن را پايمال مي سازد و خشم چند تن در برابر خشنودي همگان اهميت ندارد. اي مالك كينه مردم را در دل راه مده واز خود رشته هر انتقام وبازخواستي را جدا كن ودر تصديق وباورداشتن گفتار بدگو وسخن چين شتاب منما زيرا سخن چين خيانتكار وفريب دهنده است هر چند خود را به صورت پنددهندگان درآورد. و در كار خود بخيل را را نده كه تو را از نيكي وبخشش بازداشته از بي چيزي و درويشي مي ترساند و نه حريص را كه از اندوختن جهت روز نيازمندي ستمگري به مردم را در نظرت جلوه ميدهد، پس بخل و ترس و حرص حاصل بدگماني به خدا است و بدگمان خداوند را نمي شناسد.