مقدمه ای بر رباتیک و کاربرد رباتها: روبات ها از ديرباز به خاطر نحوه تعامل و شباهت و نزديكي با انسان ها موردتوجه بوده اند. اين دست ساخته هاي مكانيكي به دليل قابليت برنامه ريزي كهدارند، به راحتي تحت كنترل انسان در مي آيند و از اين رو علاوه بر مصارفصنعتي، با شكل و شمايل مختلف در دل انسان ها نيز راه پيدا كرده اند يا جايحيوانات خانگي را براي ما گرفته اند يا حتي نقش عضوي از خانواده رابرايمان بازي مي كنند. گاهي با هدف آموزش به فرزندان يا كمك به افرادناتوان و گاهي نيز به عنوان مونس قابل اطمينان و كم توقع طراحي و توليد ميشوند. امروزه مراكز تحقيقاتي بسياري در جهان وجود دارد كه روي طراحي انواعو اقسام روبات ها كار مي كنند، به طوري كه هر كدام از آنها كاربرد خاصيبراي افراد پيدا مي كنند. اما آيا واقعاً هر چقدر روبات ها به انسان شبيهتر شوند، انسان نيز راحت تر با آنها ارتباط برقرار مي كند؟ در اروپا نيزهمانند بقيه نقاط جهان، علم روباتيك با پيشرفت چشمگيري همراه بوده وتحقيقات موثري در اين زمينه انجام گرفته است. يكي از اين مراكز، مركزتحقيقاتي روباتيك شبكه يي اروپا (EURON) است كه سال ميلادي جاري پژوهش هايخود را به طور رسمي آغاز كرده است. «بيل گيتس» مدير و بنيانگذار بازنشستهمايكروسافت، در بازديد از اين مركز با اشاره به اهميت اين مركز پيش بينيكرد تا سال 2025 در هر خانه يي يك روبات وجود خواهد داشت و اين امر را باكامپيوترهاي شخصي مقايسه كرد كه در دهه 1970 ظهور پيدا كردند و هم اكنوندر هر خانه يي حداقل يك كامپيوتر به چشم مي خورد. در اين مركز چندينبرنامه تحقيقاتي در مورد تلفيق هنر با علم روباتيك انجام گرفته و آيندهروبات ها بررسي شده است. در وهله اول، روبات هاي انسان نماي مركز يورون،احساسات چنداني از خود نشان نمي دادند و محققان براي طراحي و راه اندازيآنها با مشكلات بسياري دست و پنجه نرم مي كردند. به طور مثال براي ساختروبات هايي كه پا دارند و قادر به راه رفتن هستند، مشكلات عديده يي برايايجاد تعادل، حركت و ايمني به طور همزمان وجود داشت و بايد آنها را بهگونه يي برنامه ريزي كنند كه بهترين عملكرد را در ارائه كاربردهاي موردنظر داشته باشند. محققان و طراحان اين مركز انديشه دوستان مكانيكي يا همانروبات هاي انسان نما را در سر مي پرورانند. «برونو سيسيليانو» يكي ازمحققان روباتيك مي گويد: «جالب است اگر بدانيد كه ميزان دوست داشتن و نوعروبات محبوب افراد، ريشه در فرهنگ آنها دارد. به طور مثال اروپايي ها وامريكايي ها ترجيح مي دهند روبات هايشان بيشتر شبيه دستگاه يا ماشينمكانيكي باشد و هيچ گاه دوست ندارند روبات هايي شبيه خودشان داشته باشند.» وي مي افزايد: «ولي برعكس، ژاپني ها با روبات هاي انسان نما دمسازترند ومن فكر مي كنم اين به مسائل اعتقادي و فرهنگي آنها برمي گردد، زيرا ژاپنيها معتقدند ماشين ها نيز روح دارند.» اما با همه اين اوصاف، روبات هايانسان نما نقش اساسي را در تحقيقات اروپاييان ايفا مي كنند و دليل اين امرنيز فقط به خاطر ظاهر هوشمند آنها نيست،اگرچه طراحي و ساخت روبات هايانسان نما حتي در نوع ابتدايي كه تنها مي تواند راه برود كار دشواري است،اما مهندسان پيشرفت چشمگيري در اين زمينه داشته اند. به طور كلي طراحيروبات هاي انسان نما كه قادر به ارتباط با انسان ها هستند، راحت تر ازساخت روبات هايي است كه براي جراحي انسان طراحي مي شوند. روبات هاي خانگيروبات ها در خانه اصولاً نقش يك ماشين كمكي را ايفا مي كردند، اما امروزهعلاوه بر اين، كاربردهاي ديگري نيز دارند كه آن هم ايجاد ارتباطي نزديك تربا اعضاي خانواده است. ازميان اين روبات ها مي توان به موارد زير اشارهكرد. Room A يك روبات در قد و قواره انسان است كه مي تواند سوالات ومكالمات معمولي افراد را تشخيص دهد. علاوه بر اينكه مي تواند در حمل برخياشيا كمك كند. اين روبات پاهاي قرص و محكمي دارد تا بتواند تعادلش را بهخوبي حفظ كند. Room A كه در مسابقات روبوكاپ 2006 موفق به دريافت جايزهشد، مي تواند شطرنج نيز بازي كند. ARMAR نيز يكي از اين دست روبات ها استكه در كارهاي آشپزخانه كمك مي كند. اين روبات مي تواند رخت هاي كثيف را درماشين لباسشويي قرار داده و آن را روشن كند. علاوه بر اين قادر به راهاندازي و كار با چندين وسيله الكترونيكي خانگي است. Maggie روباتي است كهتوسط محققان دانشگاه كارلوس در مادريد ساخته شده و يك روبات اجتماعي است. رفتارهاي اين روبات بسيار دوستانه است و به راحتي مي تواند با افراد صحبتكرده و مكالمات را متوجه شود. علاوه برآن ايما و اشاره ها را تشخيص مي دهدو از طريق يك صفحه نمايش لمسي، شطرنج بازي مي كند. مگي تا حدود كمي نيزقادر به انجام حركات موزون است. همين گروه تحقيقاتي توانسته است نمونهابتدايي C3PO، روبات مشهور جنگ ستارگان را نيز بسازد كه RH1 نام دارد. RH1 مي تواند در داخل و خارج خانه نحوه دويدن خود را برنامه ريزي كند و بهراحتي با افراد و حتي روبات هاي ديگر ارتباط برقرار كند. يادگيري درس هايدشوار Casimio يكي ديگر از روبات هايي است كه قادر به حركت نيست و فقطبراي انجام تعامل اجتماعي طراحي شده و يك روبات آموزش پذير است. سازندگاناين روبات بيشتر تمركزشان را روي صورت و حالات چهره آن حين صحبت با افرادگذاشته اند. اين كار بسيار دشوار است، زيرا آنچه كه براي انسان ها بسيارساده است (همانند برقراري ارتباط اجتماعي) براي روبات ها بسيار سخت است. سازندگان اين روبات از دانشگاه لاس پالماس معتقدند هوش اجتماعي ما به طورناخودآگاه و غريزي شكوفا مي شود، در صورتي كه خلق الگوريتم هايي كه هوشاجتماعي را براي روبات ها تعريف كند، كار دشواري است. اما از طرف ديگرانجام كارهاي فيزيكي براي ما به صورت خودآگاه و هوشيارانه است، پس تبديلآن به يك برنامه روباتيك چندان مشكل نيست و اين نقطه مشترك هوش مصنوعي وانساني است كه محققان به آن دست يافته اند. كاربردهايي كه يك روبات برايتبديل شدن به دوست انسان نياز دارد متعدد است اما حتي با به كار بردنچندين گزينه نيز مي توان يك روبات را به يك ماشين مكانيكي دوست داشتنيتبديل كرد. به زودي روبات هاي اجتماعي ساخته خواهند شد كه قادر به ارتباطصميمانه تر و نزديك تر با انسان باشند، به طور مثال مي توانند تصاويرانيميشن براي كودكان به نمايش بگذارند و به طور كلي علاوه بر كمك دركارهاي خانه، عضوي از يك خانواده محسوب شوند