نظام یا سیستم پیشنهادات ، تكنیكی است كه می‌توان از فكر و اندیشه های كاركنان برای مسئله یابی، چاره‌جویی و حل مسائل و مشكلات سازمانی بهره جست. بر اساس نظام پیشنهادات كلیه كاركنان از عالیترین رده سازمانی تا پایین ترین سطح آن می‌توانند پیشنهادات، ایده‌ها ، ابتكارات و نظرات خود را برای رفع نارسایی‌های موجود در روند كاری و یا بهبود روشهای انجام كار و یا افزایش كیفیت تولید ارائه دهند. البته نظام پیشنهادات فقط انتقاد نیست بلكه در آن راه چاره نیز ارائه می‌گردد. فقط به بیان مشكلات پرداخته نمی شود بلكه راه حلهای رفع مشكلات نیز ارائه می شود از این طریق كاركنان می توانند به همه امور و فعالیتهای سازمان بپردازند و پیشنهادهای اصلاحی خود را بر اساس فرآیندی مشخص تدوین و ارائه نمایند. استقرار نظام پذیرش و بررسی پیشنهادات در یك سازمان توجه و حساسیت كاركنان را به فرآیندهای كار بیشتر كرده و باعث مشاركت بیشتر كاركنان در سازمان می شود. و با افزایش مشاركت، خلاقیت و روحیه كاركنان، راهكارهای عملی برای حل مسائل و مشكلات سازمان پیدا می‌شود. متأسفانه به دلایل مختلف نظام مشاركتی و پیشنهادات در كشور ما جایگاه خود را پیدا نكرده است. كاركنان در تصمیم گیریهای سازمان مشاركت داده نمی‌شوند و اگر در یك سازمانی مشاركت هم داده شوند از طرف كاركنان استقبال نمی‌شود. شاید از مهمترین دلایل عدم استقبال كاركنان از سیستم پیشنهادات به دلیل بی‌توجهی به نظرات و پیشنهادات كاركنان بوده است. كه نظرات و پیشنهاداتی را مطرح‌كرده اند ولی به آنها بهایی داده نشده است. و لذا برای كاركرد بهتر این نظام در سازمانهای ایران ابتدا باید كار فرهنگی صورت گیرد تا ذهنیتی كه از ارائه پیشنهادات دارند تغییر یابد، به همین علت اگر این سیستم را در سازمان مستقر گردید انتظار نداشته باشید كه از فردای آن روز پیشنهادات از جای جای سازمان سرازیر گردد بلكه برای معتبر سازی و ایجاد یك ذهنیت مثبت تلاش كنید و آن نیز با شعار امكان پذیر نمی‌باشد بلكه باید عملاً نظام پیشنهادات را تقویت كنید. بررسی‌ها و تحقیقات نشان می‌دهد كه در بین كشورهای دنیا ژاپنی‌ها ار این نظام بهتر و بیشتر استفاده كرده اند و قسمتی از رشد و پیشرفت خود را مرهون مدیریت مشاركتی می‌دانند به همین منظور اكثر موفقیت شركتهای ژاپنی را نه به خلاقیت و نوآوری كاركنانش بلكه به نوع و شیوه مدیریت آنها نسبت می‌دهند. شیوه‌ای كه در كل جهان به الگوی ژاپنی معروف شده است و یكی از عمده ترین برتری الگوی ژاپنی نسبت به سایر الگوها، به چگونگی تشویق و ترغیب، افزایش انگیزه، خلاقیت و نوآوری كاركنان بستگی دارد. به خاطر همین است كه نظام پیشنهادات در كلیه شركتهای ژاپنی مستقر می باشد. در جدول زیر به طور نمونه به چند شركت اشاره می شود. سرانه تعداد پیشنهادات كاركنان تعداد كاركنان نام شركت 126.5 3025853 23929 مزدا 47.6 2648710 55576 تویوتا 78.1 1076356 13788 كانون 63.4 3618014 57051 هیتاچی 2.3 21000 9000 یك شركت پیشرفته امریكایی در ژاپن میزان پیشنهادات هر سازمان به عنوان افتخارات سازمانی محسوب می شود هر مدیر كه مسایل كشف شده بیشتری داشته باشد از شهرت بهتری برخوردار می شود و هر كارمندی كه مسایل جدیدی كشف كند معزتر است و سرانه پیشنهادات میزان مشاركت، انگیزه، خلاقیت و نوآوری را در هر سازمانی مشخص می‌كند. اهداف نظام پیشنهادات: استقرار سیستم پیشنهادات در هر سازمانی منافع خوبی برای همه دارد. كاركنان، مدیران، سهامداران، مشتریان، جامعه، دولت و ... از جمله ذینفعان استقرار نظام پیشنهادات به شمار می‌روند. در سازمانهایی كه نظام فوق را اجرا كرده اند دستاوردهای خوبی داشته‌اند كه در زیر به چند نمونه آن اشاره می‌شود: اشاعه فرهنگ همكاری داوطلبانه و خود جوش بهبود روحیه و انگیزه كاركنان افزایش میزان خلاقیت، نوآوری و ابتكار تقویت مسئولیت پذیری و تعلق سازمانی بهبود بهره وری، كیفیت و ارائه بهتر خدمات پس از فروش كاهش مقاومت در مقابل تغییر افزایش توانمندسازی مدیران و كاركنان افزایش پویای و انعطاف‌پذیری گردش بهتر اطلاعات و اطلاع رسانی افزایش درآمدها و كاهش هزینه‌ها افزایش میزان وقت، سرعت و صحت در بعضی از شركتها و سازمانها هدف از استقرار نظام پیشنهادات را افزایش درآمد و كاهش هزینه‌ها می‌دانند در حالی كه هدف اصلی باید ایجاد انگیزه، رضایت شغلی و ایجاد زمینه‌های مناسب برای تعامل گروهی در محیط غیر رسمی باشد كه به دنبال خود ممكن است افزایش درآمد و كاهش هزینه ها را هم داشته باشد. فرصتهایی كه خلاقیت و نوآوری از طریق سیستم پیشنهادات ایجاد می‌كند باعث نشاط كاركنان در كار شده و روحیه كاركنان را بهبود می بخشد. رشد و پیشرفت هر شركت و سازمانی را وجود نیروهای با انگیزه، خلاق و نوآور رقم می‌زنند. (به خلاقیت كاربردی به جای اطاعت كوركورانه پاداش دهید) چگونگی اجرای نظام پیشنهادات: برای اجرا و عملی نمودن نظام پیشنهادات در هر سازمان و شركتی یك روش واحدی وجود ندارد هر سازمانی بنا به موقعیت خود، نظام پیشنهادات متناسب با نیازهای خود را طراحی و اجرا می نماید، اقدامات و فعالیتهای لازم برای استقرار نظام پیشنهادات به شرح زیر می باشد: الف: بستر سازی برای استقرار نظام پیشنهادات: برای اجرای خوب نظام پیشنهادات بستر سازی و آماده سازی مدیران و كاركنان امری ضروری است با توجه به اینكه نظام فوق بر اساس خواست و اراده كاركنان صورت می‌گیرد و یك وظیفه شغلی و كاری نبوده و به مشاركت داوطلبانه كاركنان بستگی دارد با ابلاغ آئین‌نامه، دستورالعمل و بخش نامه عملی نمی‌شود بلكه باید به طریقی كاركنان را تشویق و ترغیب نموده برای بسترسازی می توان مراحل زیر را در سازمان اجرا نمود: آگاهی و اطلاع رسانی مناسب به كاركنان و مدیران میانی و اجرایی برگزاری جلسات توجیهی در سطح مدیران برگزاری جسلات آموزشی در سطح مدیران و كاركنان تشویق و ترغیب كاركنان با بیان مزایا و منافع اجرای نظام فوق ایجاد ارتباط و اعتماد متقابل بین كاركنان و مدیران تدوین و ابلاغ آئین‌نامه اجرایی نظام برای كلیه واحدها و قسمتها محدود نكردن پیشنهادات در زمینه های خاص تدوین فرم مشخص و مكان معین برای ارائه پیشنهادات ب تعیین گروه (كمیته) یا شورای نظام پیشنهادات: برای اجرای نظام پیشنهادات باید كمیته یا شورایی برای پذیرش پیشنهاد در سازمان تعیین گردد. بهتر است انتخاب كمیته دموكراتیك باشد، یعنی نمایندگانی از كاركنان و مدیران در این كمیته حضور داشته باشند تا مسائل و نیازهای كاركنان، مدیران و سازمان در اجرای پیشنهادات لحاظ گردد. البته در سازمانهای مختلف این كمیته ممكن است به نامهای گروه، تیم یا شورای پذیرش پیشنهادات تشكیل شده باشد. ولی تركیب اعضای كمیته یا گروه پذیرش می‌تواند به صورت ذیل باشد: مقام مجاز یا نماینده تام‌الاختیار وی دو نفر نماینده كاركنان (با رای گیری مستقیم) یك نفر نماینده مدیران (با رای گیری مستقیم) كارشناس متخصص به تناسب موضوع پیشنهاد شده دبیر كمیته یا گروه