پیوند ورزش ومعماري پیش گفتار بی تردید بزرگترین نعمتی که پروردگار بر بندگان ارزانی داشته است، نعمت حیات است و زیست هدیه خالقاست بر مخلوق، وپس از آن ، آن نعمتی که طعم این زیستن را بر بشر گوارا می سازد، نعمت سلامتی است 1، سلامتی جسم و روح، که به حقیقت درك لذات هستی و بهره هاي مادي و معنوي این دنیا بدان وابسته است و سلامتی همان نعمتی است که بشر از سر بی خبري تا فقدان ان حاصل نگردد، به ارزش آن پی نبرده وچه بسا که در شکرگذاري وحفظ آن کوتاهی کند. ما در این مقاله سعی بر آن داریم که در نگاهی هر چند کوتاه، به نقش و اهمیت ورزش در زندگی فردي و اجتماعی انسان پرداخته ونظري نیز به ارنباط این مهم با هنر معماري داشته باشیم و پس از تبیین نقش ورزش در سلامت جسمی و روحی افراد جامعه، از هنر معماري به عنوان بستري براي فعالیت هاي ورزشی و ترغیب افراد جامعه به این امر، یادخواهیم کرد، و در ادامه خواهیم گفت که مساله ورزش، چیزي نیست که امروزه مطرح شده باشد، بلکه با تاریخ وفرهنگ هر ملت گره خورده است، وهمانطور که معماري بسترساز فعالیت هاي ورزشی است، رقابت هاي ورزشی نیز از کذشته تا امروز زمینه اي را براي رقابت وهنرنمایی معماران فراهم آورده است. نقش ورزش در زندگی فردي واجتماعی مطمئناً در بحث تندرستی و سلامت ،دو عنوان تغذیه وورزش به عنوان عوامل تعیین کننده وتاثیرگذار مطرح خواهند شد، که در اینجا صحبت وتوجه ما پیرامون مساله ورزش و نقش وتاثیر آن در سلامت و نشاط روحی وج سمی درزندگی فردي واجتماعی می باشد 2، و در ادامه خواهیم گفت که نقش ورزش در زندگی اجتماعی به سلامت افرادجامعه محدود نشده و امروز ورزش می تواند به عنوان یک علم یا حتی فرصت اقتصادي مطرح باشد . رابطه اي که میان ورزش ومعماري بر قرار می شود، وبر پایی مسابفات و تو رنمت هاي متعدد که بسترساز هنرمندي معماران شده واز سوي دیگر خلق آثار در خور توجهی در این زمینه که می تواند سبب ترغیب بیش از پیش افراد واستقبال آنان ازاماکن ورزشی نظیر استادیوم ها گردد، وورزش را از حد یک حرکت فردي در آ ورده وبه صورت فرهنگی در جامعه مطرح سازد. صحبت از اهمیت ورزش در زندگی فردي واجتماعی است که دستورات اسلامی نیز متض من این موضوع می باشد . دراسلام براي انسان به عنوا ن اشرف مخلوقات، شأن و ارزش ویژه اي در نظر گرفته شده و باید همت ورزید تا در جهان هستی با بهره مندي از نعمات الهی به پرورش جسم از یک طر ف و ارتفاء معنوي روح از سوي دیگر پرداخت و بابرخورداري از سلامت کامل زندگی نمود. ورزش از نظر لغوي به معناي اجراي مرتب تمرین هاي بدنی به منظور تکمیل قواي جسمی وروحی است وبه صورتی دیگر می توان گفت از ورزش تنها ورزیدگی جسمی حاصل نمی آید، بلکه روح و روان آدمی نیز مورد نظر است . ورزش در جنبه فردي آن، داراي نقش اساسی وغیر ق ابل انکار در زندگی آدمیان بوده که همه احاد مردم از فقیروغنی، کوچک وبزرگ، پیر وجوان، عامی ودانشمند و ... در طول زندگی خود با ان سرو کار دارند؛ و در این قسمت،حداقل امکانات وهزینه نیز پاسخگو بوده ، وحتی بدون صرف هزینه نیز می توان به نرمش هاي بدنی وورزش هاي فردي پرداخت. اما هم زمان با روند رو به رشد جمعیت، و گسترش جوامع و تغییر نیازها و خواسته هاي جامعه بشري نهاد تفریح وورزش نیز از خانواده، متوجه مسئولان و برنامه ریزان جامعه شده است و تربیت بدنی به صورت یک علم و نهاداجتماعی در آمده است . تربیت بدنی در حقیقت علمی است که به وسیله یک سري ابزار و وسایل فیزیکی به پرورش قواي جسمانی، عقلانی، روحانی، اجتماعی، عاطفی افراد پرداخته و پیشرفت و تعالی انسان در تمام ابعاد وجودي کمک میکند. وجود سازمان یافته تر بیتبدنی و حمایت دو لت از ان ، علاوه بر سلامت جامعه، تا حد زیادي در مبارزه با مفاسداجتماعی، و تهاجم فرهنگی مؤثر است . یادمان باشد که امروزه سن اعتیاد به 16 سال تقلیل پیدا کرده و به گفته یک کارشناس مسائل اعتیاد ، طول زمان دسترس به مواد مخدر فقط 10 دقیقه است . افسردگی و بیماري هاي روانی شایع شده و آمار خودکشی به میزان قابل توجهی افزایش یافته است، هر چند کلام خوشایندي نیست، ولی واقعیتی است که امروز با ان دست به گریبانیم و شاید توجه به امر ورزش، مرهمی باشد به این درد اجتماعی و فرصتی براي پرورش روحی و بدنی نسل جوان و زمینهساز موفقیتهاي و پیشرفتهاي آموزشی، فرهنگی، اقتصادي و ... در این زمینه، گام ابتدایی، ایجاد فرهنگ شناخت ورزش در میان همه اقشار و ترغیب افراد براي روي آوردن به برنامههاي ورزشی و تسهیل دسترسی ایشان از این امکانات است و قدم بعدي توسعه و گسترش ورزش در جامعه است که نیاز به ابزاري دارد که مهم ترین ان تخ صیص بودجه و اعت بار کافی میباشد که اساساً تأمین این امکانات، اهرمهایی ابتدایی براي جذب بیشتر از افرادي است که تمایل به پرورش جسمانی و فراغت روحی دارند. نیم نگاهی به رابطه ورزش ومعماري ورزش جمعی برخلاف ورزش فردي کاملاً وابسته به مکان است، که البته در معماري ، کلمه فضا واژه مناسبتري براي این مفهوم است و معماران در مقایسهاي خرد و کلان این مهم را به عهده دارند. تا اینجا به اهمیت نقش ورزش در جامعه اشاره کرده و اینک وقت آن است که نظري به رابطه این مهم با معماري داشته باشیم، دو مفهومی که شاید در نگاه اول، هیچ ارتباطی میان آنها یافت نشود، ولی با کمی نگاه موشکافانه تر ودقیقتر از تأثیر به سزا و مهم این دو به یکدیگر، اگاه خواهیم شد.