فهرست صفحه مقدمه 2 اهمیت آثار 4 مُهرها 6 زیگورات 7 نمونه خط 8 آراتاي باستاني 9 نقوش ابتدايي ترين 11 سيلو 14 معماري دوره هخامنشي 20 پاسارگاد 21 ديگر شهرها و بناها 22 مهرهاي هخامنشي 23 منبع 25       مقدمه مطالعه بيش از 250 مهر كشف شده در جيرفت نشان داد كه اين منطقه در هزاره سوم پيش از ميلاد چهار راه تجارت بوده است. اين مطالعات اثبات كرد كه شهر باستاني كنارصندل در حوزه‌ هليل‌رود چهار‌راه تجاري بين افغانستان، پاكستان، تاجيكستان، خليج‌فارس و بين‌النهرين بوده ‌است. آثار به دست آمده از محوطه‌هاي باستاني هليل‌رود حكايت از تمدن در خور توجهي دارد. اين آثار در جريان كاوش‌هاي علمي باستان‌شناسان و حفاري‌هاي غير مجاز قاچاقچيان، آثار سنگي، سفالي و بقاياي معماري از هزاره سوم پيش از ميلاد در آنها به دست آمده اند. تاكنون در حاشيه رودخانه هليل‌رود با 400 كيلومتر طول، 120محوطه باستاني شناسايي شده است. يوسف مجيد‌زاده، سرپرست هيات كاوش در هليل‌رود در اين باره گفت: «مطالعه بيش از 250 مهر كشف شده در جيرفت، ارتباط تجاري اين منطقه در پنج هزارسال پيش با افغانستان، پاكستان، تاجيكستان، خليج‌فارس و بين‌النهرين را اثبات مي‌كند. اين مطالعات نشان داد كه جيرفت چهار‌راه تجاري اقتصادي در هزاره سوم پيش از ميلاد بوده‌است.» او گفت: «علاوه بر وجود نقوش مختلف روي يك مهر، حك امضا تجاري اطلاعات مهمي را درباره نحوه زندگي افراد وارتباط‌هاي تجاري و اقتصادي مي‌دهد. مهرها نشان مي‌دهد كه تاجران با چه مناطقي تبادل كالا داشته‌اند. مهرهاي هر فرهنگ ومنطقه سبك خاصي دارد. با توجه به وجود مهرهاي مختلف كشور‌هاي گوناگون در اين مجموعه مي‌توان گفت كه جيرفت يك شاهر‌اه بزرگ تجاري در اين دوره بوده‌است.» ‌تازه‌ترين فصل كاوش‌هاي باستان‌شناسي با هدف اثبات حقانيت ايران در دادگاه‌هاي بين‌المللي براي استرداد اشياي به غارت رفتن تمدن كهن جيرفت 12 دي به سرپرستي يوسف مجيد زاده در منطقه باستاني كنار صندل آغاز شد. رودخانه هليل رود از كوه هاي هزار و لاله زار سرچشمه مي گيرد و در طول 400 كيلومتر آن تا رودخانه جازموريان، محوطه هاي تاريخي بسياري شناسايي شده است.   کارشناسان متوجه میشوند ، محوطه ای که به وسیله روستائیان حفاری شده، زمین بزرگی بوده که محوطه قبرستان شهر کهن بوده است. اشیاء به یغما رفته هدایائی بوده اندکه معمولأ در هر قبری بطور متوسط 50 تا 60 عدد شیئ که برای خدایان همراه با مرده گان در داخل قبور نهاده می شدند. غم انگیز آنکه در اثر رفتار نابخردانه روستائیان تمام استخوانها پودر و نابود شده اند. در حال حاضر بنظر میرسد که تنها باقی مانده بیولوژیک ، از این مردمان که میتوانست اطلاعاتی در مورد هویت و نوع زندگی ایشان به ما برساند از دست رفته است.