چكيده مطالعات انجام شده در قالب طرح مطالعه و بررسي اكتشافي سنگهاي گرانيتي و نرم بر مناطق توسعه نيافته مركز و شمال استان اردبيل , وسعتي در حدود 4/3 استان اردبيل را در بخشهاي مركز و شمال آن پوشش داده است. اين مطالعات در شمال مدار 00،00،°38 متمركز شده است. با توجه به مطالعات مقدماتي كه در سالهاي گذشته در راستاي اكتشاف سنگهاي ساختماني در سطح استان انجام شده در طرح جديد از زاويه ديگر به اكتشاف سنگهاي گرانيتي مورد توجه بازار سنگ, يعني سنگهاي تيره (مشكي) پرداخته شده است. سنگ آهك كريستالين (مرمريت) در بخشهاي شمال غرب نمين تا رضي، توده نفوذي اهل ايمان در شمال غرب مشكين شهر، واحدهاي گدازه آندزيتي تيره رنگ در مسير اردبيل مشكين شهر(آقا مراد), دايكهاي تيره اوليوين بازالت بايرام بدن و تراورتنهاي نير در جنوب شرق نير از جمله انواع سنگهاي ساختماني بوده است كه در اجراي طرح مورد توجه قرار گرفته است . درطي عمليات پي جوئي از تعداد 5 توده نفوذي گرانيتي و غير گرانيتي ، 10 مورد رخنمون ولكانيكهاي آندزيتي و بازالتي ، 2 مورد رخنمون سنگ آهك كريستالين (مرمريت) ، 3 مورد تراورتن ، 2 مورد رخنمون دايكهاي بازيك و 2 مورد سنگ لاشه بازديد و در مواردي اقدام به نمونه برداري شده است در مرحله عمليات اكتشاف مقدماتي از 6 محدوده گرانوديوريت اهل ايمان، ايگنمبريت نوري كندي، تفريت آنالسيم دار مشيران، ايگنمبريت چپوقان، آندزيت – بازالت آقا مراد و دايكهاي اوليوين بازالت بايرام بدن بازديد دقيق تر و در چهار مورد اقدام به تهيه نقشه زمين شناسي و پروفيل ساختماني در مقياس 1:5000 شده است. با توجه به مطالعات انجام شده در قالب تهيه نقشه زمين شناسي معدني مقياس 1:5000 و نمونه هاي تهيه شده از اين محدوده ها , محدوده گرانوديوريت اهل ايمان در الويت اكتشافي استخراجي اول و به ترتيب ايگنمبريت نوري كندي، آندزيت بازالت آقامراد و سپس دايكهاي اوليوين بازالت بايرام بدن قرار گرفته اند . مقدمه پروژه مطالعه و بررسي اكتشافي سنگهاي ساختماني گرانيتي و نرم بر مناطق توسعه نيافته مركز و شمال استان اردبيل از طرف سازمان صنايع و معادن استان اردبيل، جهت اجرا به شركت مهندسين مشاور زرناب اكتشاف واگذار گرديد. گزارش حاصل به تشريح فعاليت هاي انجام شده ونتايج بدست آمده خواهد پرداخت. ايران داراي منابع غني ذخاير معدني مي باشد. يكي از اين موارد، انواع سنگهاي ساختماني است كه ايران را در مقام بالائي قرار داده است. سنگ ساختماني ايران از بهترين و زيباترين سنگهاي جهان به شمار مي رود كه خواهان زيادي در سراسر جهان دارد. دست اندركاران، رشد صادرات سنگهاي ساختماني را در ابتداي سال 1380 حدود700 درصد نسبت به سال قبل از آن گزارش نموده اند. توليد جهاني سنگ در دو دهه گذشته با ضريب بالايي رو به افزايش بوده و سهم ايران از اين توليد، چيزي نزديك به 5% بوده است كه براي كشوري كه از نظر ذخائر سنگ ساختماني در دنيا داراي موقعيت ويژه اي است رقمي به شدت ناچيز و نزولي است. مهمترين اقلام سنگ صادراتي كشور شامل سنگهاي مرمريت ، تراورتن، مرمر، گرانيت و سنگ چيني است. بيشترين ميزان توليد و صادرات متعلق به استانهاي لرستان، اصفهان، فارس و خراسان بوده است. معادن سنگ ايران، عمدتاً در مناطق محلات، آذر شهر، ني ريز، دهبيد و سيرجان به طور متراكم واقع شده اند. در ميان كليه معادن، ذخيره سنگ معادن آذر شهر و محلات قابليت و مرغوبيت بيشتري دارند به طوري كه بخش عمده سنگ استخراج شده از اين معادن به كشورهاي مختلف به ويژه ايتاليا، تركيه و كشورهاي حاشيه خليج فارس صادر شده و در آنجا فرآوري ميشوند. عمده صادرات سنگ ايران به صورت سنگ خام مي باشد. با توجه به اينكه ارزش افزوده صادرات سنگ تزئيني كار شده ، 10 برابر سنگ تزئيني كار نشده است و همچنين با توجه به تعداد انبوه واحدهاي سنگبري كشور، صدور سنگ خام ضربه جبران ناپذيري به اقتصاد اين واحدها مي زند. درحالي كه وجود كارشناسان، نيروي كار ارزان، تنوع و زيبايي محصولات و وجود ذخاير عظيم سنگ از مزاياي كشور ايران مي باشد و به دليل عدم بهره برداري از تكنولوژي روز و دانش فني در امر توليد و استخراج، بالا بودن هزينه حمل و نقل و عدم رعايت استانداردهاي جهاني، همچنين عدم برنامه ريزي صحيح و مناسب جهت بهره برداري از ذخاير سنگ ساختماني موجب شده است تا ازظرفيتهاي بالقوه كشور در اين زمينه بدرستي استفاده نشود. بنابراين دركنار ايجاد تسهيلات جهت دست يابي به تكنولوژي روز، فاكتورهايي مانند رعايت اصول ساخت شهركهاي صنعتي و برق رساني و آب رساني، ايجاد فاضلاب هاي مورد نياز و آماده نمودن امكانات رفاهي و بهداشتي جهت توليد كنندگان و همچنين كارآيي منطقه از نظر توليد و ايجاد بازار فروش نيز بايد مد نظر قرار گيرد.