استان زنجان يكی از استان هاى فعال كشور در زمينه صنايع دستى است. یافته های باستان شناسی به دست آمده از این استان بر قدمت انواع صنایع دستی در این منطقه گواهی می دهد. انواع صنايع دستى از قبيل چاقوسازی، گليم بافى، جاجيم بافی، چارق دوزی، سفال گری، مليله كارى، فرش بافى، فلزكارى، مسگرى و نقره سازى در شهرستان هاى اين استان متداول است. بافت انواع قالى و قاليچه در مناطق مختلف استان رواج دارد ولى بيش ترين ميزان توليد در منطقه زنجان، ابهر و قيدار ديده مى شود ملیله کاری یکی از صنایع دستی بومی استان زنجان است. ملیله به معنای ظریف و ظریف کاری نقره که با استفاده از مفتول ها و نوارهای نقره و با بکارگیری ذوق هنری به شیوه منظم و اسلیمی وار و در انواع مختلف زینتی همچون سنجاق سینه، گردنبند، انگشتر، و انواع مختلف تزئینی همچون پایه استکان، سینی و ... ساخته می شود که قدمت آن به 200 سال قبل از میلاد می رسد. قدیمی ترین قطعات ملیله ایران به روایت اکثر محققان به سال های 330 تا 550 قبل از میلاد تعلق دارد که طی سال های یاد شده به سبب رواج مصرف ظروف گران قیمت از سوی ثروتمندان، صنعتگران فلزکار، به ویژه زرگران و نقره کاران تمام توجه خود را به زیباتر ساختن ظروف معطوف داشتند و کوشیدند تا به فرآورده های مصرفی حالتی زینتی نیز بدهند و با آنکه بر اثر تاراج اسکندر و سپاهان او، از ظروف فلزی و اشیاء گران قیمت این دوره که غنایمی کم وزن و پر بها بودند اثر چندانی باقی نمانده، ولی آنچه طی یکی دو قرن اخیر در اثر کاوش های باستان شناسی یا به طور تصادفی از دل خاک بیرون آمده نظیر گنج جیحون، همدان و شوش نشانه وجود ملیله کاری و حتی مؤید مهارت و استادی صنعتگران ملیله کاری در ایران قبل از میلاد می باشد. البته ملیله کاری در شهرهای دیگر مانند اصفهان نیز رایج می باشد ولی ملیله زنجان دارای ظرافت و زیبایی بی نظیری می باشد.     سینی وگیتار ملیله چاقو سازی یکی از صنایع دستی بومی استان زنجان است، نوعی ابزار برنده که با استفاده از فولاد، استیل، آهن، برنج، شاخ گوزن و ... در انواع مختلف کوچک و بزرگ ساخته می شود که قدمت آن به دوره حکومت مغول ها در زنجان می رسد. گذشته نه چندان دور زنجان یکی از مراکز مهم صنعتی ایران به شمار می رفت و کارگاه های اسلحه سازی فراوانی در آن دایر بوده است. ولی به دلایل عدیده سیاسی، اجتماعی این کارگاه ها رو به اضمحلال نهاد. چاقوی زنجان با ورود چاقوهای ماشینی از کشور های آلمان، ژاپن و ... دچار رکود شد و می رفت که به ورطه خاموشی بیافتد. ولی با همت استادکاران چاقوساز، این هنر صنعت با وجود مشکلات فراوان به حیات خود ادامه داد و پیشرفت کرد و اکنون شاهد تولید چاقو های ضد زنگ در استان هستیم.