مقدمه انسان موجودي با ابعاد مختلف از جمله بعد جسمي و رواني است . حيات جسمي او پيوسته شرايط رواني او را تحت تاثير قرار داده و در عين حال از آن تاثير مي¬پذيرد بنابراين زندگي جسمي و رواني انسان پيوندي همه جانبه و تنگاتنگ با هم دارند و بر يكديگر تاثيري عميق مي¬گذارند . يك عارضه جسمي مانند شكستگي استخوان ، دست يا پا تاثيري شگرف بر فعاليت¬هاي رواني انسان مي¬گذارد . شخص را كم حوصله كرده ‍‍، سطح فعاليت وي را كاهش داده و بالاخره ميزان رضايتمندي او را از زندگي كم مي¬كند . همچنين يك عارضه مختصر رواني مانند يك افسردگي ساده نيز روي فعاليت جسمي فرد اثر مي¬گذارد . به عنوان مثال اشتها را كاهش داده و سطح فعاليت¬هاي جسمي را كم مي¬كند. نيروهاي كار هم مانند ديگر انسان¬ها واجد چنين ويژگي¬هايي هستند به گونه¬اي كه عوامل وابسته به كار و شرايط محيط كار بر وضعيت سلامتي آنها تاثير گذارده و سلامت جسمي و رواني آنها را به خطر مي¬اندازد تا جايي كه در برخي از آمار¬هاي منتشر شده آمده است ، حدود 20٪ از كارگران از نوعي ناراحتي رواني رنج مي¬برند و حدود 30٪ از غيبت¬هاي كار ريشه در وضعيت نا¬مناسب رواني دارند . ايجاد اختلالات رواني در انسان را به عوامل مختلفي نسبت مي¬دهند كه از آن جمله مي¬توان به انواع مشكلات مادي و اجتماعي ، استعمال نوشابه¬هاي الكلي و... اشاره كرد . اين اختلالات در محيط كار ريشه در علل ديگري دارند كه عمدتا به عدم انطباق ميان انسان و عوامل تشكيل دهنده محيط كار ( مانند ماشين آلات ، سرپرستان و كارفرمايان ، همكاران، زيردستان و ... ) برمي¬گردد . عوامل مرتبط با كار سورمناژ : به نظر متخصصين طب كار خستگي مفرط ( سورمناژ ) بيش از عوامل ديگر در ايجاد اختلالات رواني دخيل است . اين وضعيت زماني به وجود مي¬آيد كه استراحت¬هاي روزانه ، بر طرف¬كننده خستگي ناشي از كار نباشد . بنابراين هر روز مقداري از خستگي در فرد باقي مانده و به مرور زمان در او ذخيره شده ، موجبات اختلالات مختلف را فراهم مي¬آورد : كاهش قدرت كار كم¬حوصلگي و بي¬علاقگي به كار عصبانيت و تحريك¬پذيري سردرد درد ستون فقرات بيخوابي از جمله علائم سورمناژ محسوب مي¬شوند . سورمناژ در موارد پيشرفته ممكن است با علائمي چون بي¬تفاوتي ، حالت منفي به خود گرفتن ، ضعف و خودخوري دائم ، احساس حقارت ، حس كينه و تنفر نسبت به كارگاه و مافوق ، رنج روحي ، اضطراب ، ترس و احساس وحشتي كه امكان استراحت و آرامش را از ميان مي¬برد همراه باشد . بزرگ¬ترين خطر سورمناژ در محيط¬هاي كار ، مستعد كردن كارگران به حوادث ناشي از كار است . علاوه بر سورمناژ علل ديگري را نيز در ايجاد اختلالات رواني نزد كارگران موثر مي¬دانند . برخي از اين علل عبارتند از : سن و سال : اغلب كارگران مسن به دليل خستگي ، بي¬خوابي، كمي حافظه و بيشتر كارگران جوان به دليل بي¬تجربگي و عدم آشنايي به كار ، كمبود مهارت و دانش لازم در معرض خطر اختلالات رواني ناشي از كار قرار دارند . بنابراين با اجراي برنامه¬هاي آموزشي و آشنا¬كردن كارگر با محيط كار آينده مي¬بايست در جهت كاهش اختلالات رواني تلاش كرد . عوامل محيطي : نور، حررات ، صدا ، وجود گاز¬ها و ساير عوامل فيزيكي و شيميايي محيط كار علاوه بر آنكه از لحاظ جسمي بر نيروي كار اثر مي¬گذارند ، از نظر رواني نيز موثر هستند .   تبعيض : وجود يا تصور وجود تبعيض در محيط كار موجب بدبيني ، دلسردي ، بي¬علاقگي و ياس مي¬شود . عواملي كه باعث تر فيع و ارتقاء درجه كاركنان است بايد به طور كلي براي همه روشن باشد . مسئوليت بيش از حد : با توجه به اينكه هر فردي داراي ظرفيت جسمي و رواني مختص به خود مي¬باشد واگذاري وظايف مي¬بايست متناسب با آن صورت پذيرد . در صورت تحميل مسئوليت بيش از ظرفيت ، واكنش¬هاي رواني مشابه آنچه در مورد سورمناژ ذكر شد بروز مي¬كنند . كار در انزوا : افرادي كه براي مدت¬هاي طولاني به طور منزوي كار مي¬كنند ممكن است به اختلالات رواني و برخي از عوارض روان¬تني ( psychosomatic ) مبتلا گردند .