فرمت فایل: ورد –Word و قابل ویرایش تعداد صفحات: 8     از نخستین قدم ها در شناخت حکم، شناخت موضوع آن میباشد. گاه در به دست آوردن حکم شرعی شک وجود دارد و این شک به سبب شک در موضوع و محل آن است . قضایای شرعی به عرف خطاب شدهاند پس باید برای شناخت موضوع آن ها عرف را ملاک قرار داد؛زیرا خطاب به عرف است و شارع براي بیان مقاص د خود طریقی غیر از طریق رایج در محاورات عرفی ندارد. از مباحثی که فقیهان از دیرباز به آن پرداخته و به عنوان دلیل بر حکم و یا مؤید یاد کرده اند، مناسبت و سازواری میان حکم و موضوع میباشد. مناسبت در میان ادلّه، به گونۀ ویژه ای در جایگاه توجّه فقیهان در کتابهایشان قرار گرفته است و استنباط درست و سنجیده از روایات، بیشتر به نقش اساسی مناسبت میان حکم و موضوع پای می فشارد . مناسبت از چیزهای است که قانونمند نمیباشد و شناخت آن نیاز به ذوق سالم و فرهیخته دارد(مظفر،1/253). احکام و مقررات دینی هم نسخه هایی است که پیامبران الهی و پیشوایان دینی از طرف خدا برای بشر آورده اند تا سعادت و خوشبختی آنان را از هر جهت تامین نمایند. کسانی که پایه توحید خود را محکم ساخته اند و طبق دلایل قطعی عقیده دارند که قانونگذار اسلام یعنی، خداوند متعال، بی نیاز مطلق و دارای علم و حکمت بی پایان است، هیچ گونه تردیدی نخواهند داشت که تمام احکام و مقررات و دستورهای اسلامی که پیامبر اسلام از طرف خدای متعال برای بشر آورده است، دارای مصالح و فوایدی می باشد، زیرا علم و حکمت خدای بزرگ ایجاب می کند که هیچ فرمانیرا بدون رعایت مصالح بندگانش ندهد و چنین افرادی همیشه در صدد پیروی از دستورهای الهی هستند و دانستن و ندانستن جزئیات فلسفه احکام در روحیه آنان اثری نخواهد داشت. احکام شرع تابع مصالح و مفاسد است؛ یعنی، هیچ چیزی بدون جهت حلال و یا واجب نمی شود؛ این طور نیست که خدا مثلا شراب را بی هیچ مفسده و ضرری حرام و یا نماز صبح را بی هیچ مصلحت و فایده ای واجب کرده باشد. البته وقتی گفته می شود، فلان کار به مصلحت بشر است، نباید تنها به فواید جسمی و بهداشتی آن توجه داشت، بلکه فواید، روحی، فردی، اجتماعی، دنیوی، اخروی و دیگر فواید آن را نیز ملاحظه کرد که، همه جزو مصالح بندگان است وچه بسا یک حکم، فایده جسمی برای بشر نداشته باشد، ولی روحیات او را تهذیب نماید؛ به عنوان مثال شاید گذاشتن پیشانی برروی خاک اثر بهداشتی نداشته باشد، ولی این که روح تواضع و بندگی انسان را در مقابل خداوند پرورش می دهد و کبر و خودبزرگ بینی را از وی دور می کند، خود ، بزرگترین فایده و مصلحت محسوب می شود. یپامبر اکرم صلی الله علیه و آله در سخنی می فرمایند: "ای مردم شما مانند مریضی هستید و خداوند جهانیان همانند طبیب به درمان شما پرداخته است(حتجاج، ج 1، ص 45).یکی از احکامی که در ایت تحقیق به بحث در مورد آن خواهیم پرداخت احکام استفاده از ظروف طلا و نقره است.در برخی از احکام علما چنین آمده است خوردن و آشاميدن از ظرف طلا و نقره حرام است ولى استعمال آن‌ها در مثل زينت اطاق حرام نيست و نگاه داشتن آن نيز حرام نمى‏باشد, ساختن ظرف طلا يا نقره و مزدى كه براى آن مى‏گيرند و خريد و فروش آن‌ها حرام نيست،گيره استكان كه از طلا يا نقره مى‏سازند اگر بعد از برداشتن استكان ظرف به آن گفته شود، استعمال آن چه به تنهايى و چه با استكان حرام است و اگر ظرف به آن گفته نشود استعمال آن مانعى ندارد،استعمال ظرفى كه روى آن را آب طلا يا آب نقره داده‏اند اشكال ندارد، اگر فلزى را با طلا يا نقره مخلوط كنند و ظرف بسازند چنانچه مقدار آن فلز به قدرى زياد باشد كه ظرف طلا يا نقره به آن ظرف نگويند استعمال آن مانعى ندارد،گر انسان غذايى را كه در ظرف طلا يا نقره است به قصد اينكه چون غذا خوردن در ظرف طلا و نقره حرام مى‏باشد در ظرف ديگر بريزد اشكال ندارد، و اگر به اين قصد نباشد ريختن غذا از ظرف طلا يا نقره در ظرف ديگر حرام است، ولى در هر دو صورت خوردن غذا از ظرف دوّم مانعى ندارد،استعمال بادگير قليان و غلاف شمشير و كارد و قاب قرآن اگر از طلا يا نقره باشد اشكال ندارد و همچنين عطردان و سرمه‏دان و مثل اينها،خوردن و آشاميدن از ظرف طلا و نقره در حال ناچارى اشكال ندارد و استعمال ظرفى كه معلوم نيست از طلا يا نقره است يا از چيز ديگر اشكال ندارد(مظاهری،رساله توضیح المسائل). خوردن و آشامیدن از ظرف‏هاى طلا و نقره حرام است و بنابر احتیاط واجب، هرگونه استفاده دیگر نیز جایز نیست؛ ولى نگه دارى و یا بكارگیرى آنها در زینت اطاق و مانند آن اشكال ندارد(آیة الله تبریزى (ره) و آیة الله سیستانى (دام ظله)) ما در چار چوب قرآن، روایات صحیح، عقل و علوم قطعی هر حکمی را که به دست آوردیم باید به آن ملتزم باشیم، گر چه فلسفه و پیامدهای آن را ندانیم.البته یک اثر روشن حرمت استفاده از ظروف طلا و نقره، آن است که نوعی تعدیل اقتصادی و کم شدن فاصله طبقاتی را باعث می شود و همین موجب خواهد شد که فقرا احساس حقارت نکنند و از این طریق؛ امنیت روانی، اجتماعی و اقتصادی جامعه تأمین شود. چنان که در روایت به آن اشاره شده است: "ظروف طلا و نقره را کسانى به کار می برند که به خدا یقین ندارند(کلینی،کافی،جلد2). بنابراین هدف محقق بررسی احکام فقهی ظروف طلا و نقره است.