فرمت فایل: ورد –Word و قابل ویرایش تعداد صفحات: 37     این محوطه در 45 کیلومتری جنوب شرق شوش قرار گرفته، مساحت آن در حدود 1300*1000 متر بوده و رود دز از جبهه شمال غربی و به فاصله یک کیلومتری آن به سمت شمال شرق در جریان است (صراف 74:1373). اوّلین بار کنت دومکنم از این محل بازدیدی به عمل آورد و در فاصله سالهای 1963 تا 1939 میلادی در این محل به گمانه زنی پرداخت. آجرهای کتیبه دار مکشوفه از این محوطه آثار معبدی را که به دست اون تاش گال پادشاه سلسله شوتروکی (حدود 1250پ م) ساخته شده بود نشان می داد (مقدم 9:1342). کاوشهای دومکنم توسط گیریشمن از سال 1952 میلادی از سر گرفته شد .نتیجه این کاوشها توانست محل شهر باستانی دوراونتاش را در این محل مشخص کند. گیرشمن گزارش این این کاوشها را در دو جلد منتشر کرد(Ghirshman1966-1968).سه حصار خشتی تودرتو ابنیۀ مذهبی و غیر مذهبی شهر را محصور می سازد. کاخهای شاهی نیز در حدّ فاصل حصارهای اول و دوم قرار دارد.دروازه اصلی شهر در شرق حصار اول قرار دارد (صراف 74:1373). تعدادی نیایشگاه کوچک در جریان کاوش در دیوارهای حصار جنوب غربی کشف شد که در آنها تعدادی مهر استوانه ای به دست آمد. دو قطعه از این مهرها در درون طاق نما، چهار قطعه در نیایشگاه شماره 2، چهل و هفت قطعه در نیایشگاه شماره 3 و هفتاد و چهار قطعه در نیایشگاه شماره چهار به دست آمدند (Ghirshman1966:17).   هفت تپه هفت تپّه در حدّ فاصل رودهای کرخه و دز و در فاصلۀ پنجاه کیلومتری جنوب اندیمشک و یکصد کیلومتری شمال اهواز و 10 کیلومتری جنوب شرق شوش به خطّ مستقیم قرار گرفته و از چهارده تپه بزرگ تشکیل شده است (نگهبان 37:1372). مساحت این محوطه در حدود 1000*1500 متر مربع است (نگهبان 47:1365). این محوّطه در اواخر قرن نوزدهم میلادی توسط پروفسورژاک دمورگان بررسی و ثبت شد (دمورگان 43:44:1336) و مجدداً در سال 1344 هجری شمسی توسّط هیئتی به سرپرستی دکتر عزت الله نگهبان مورد بازبینی قرار گرفت (نگهبان47:1365). در جریان احداث جادّه ای جهت تسطیح راه عمومی طرح نیشکر هفت تپّه قسمتی از این آثار مضطرب گردید و در نتیجۀ لزوم کاوش اضطراری در این محوّطه احساس شد و در زمستان 1344 هجری شمسی اوّلین فصل کاوشهای هفت تپّه به سرپرستی دکتر نگهبان آغاز گردید که تا بهار 1355 طی دوازده فصل به طول انجامید (نگهبان 38:41:13:19:1372). با استناد بر کتیبه های موجود بر روی برخی الواح گلی و اثر مهرهای مکشوفه از هفت تپّه احتمال اینکه هفت تپّه محل شهر باستانی کاپناک باشد بسیار زیاد است (نگهبان38:1372). آثار معماری مکشوفه از این محوّطه شامل مجموعه آرامگاه تپتی آهار و معبد خصوصی این مجموعه، محوّطه حیاط معبد و الحاقات آن، واحدهای مسکونی و بناهای خشتی و گلی و بنایی که از دو قسمت تشکیل شده و توسّط حفار، زیگورات یا کاخ نامیده شده است (نگهبان 69:130:1372). در جریان کاوش در این مجموعه تعدادی مهر استوانه ای و مسطّح نیز به دست آمدکه شرح آنها در ادامه خواهد آمد. تاریخ گذاری انجام گرفته توسّط دکتر نگهبان بازۀ زمانی 1505 تا 1350پ.م را نشان می دهد (نگهبان 48:1365)که آمیه نیز با این تاریخ گذاری موافق است(آمیه 11:12:1372). هفت تپّه در واقع قدیمی ترین شواهد استقراری به دست آمده از دوره ایلام میانی قدیم است (مجیدزاده 75:1370).ّ مهرهای استوانه ای چغازنبیل تعداد زیادی مهر استوانه ای در جریان کاوش در چغازنبیل به دست آمد. مجموعاً 127 مهر از این محوطه به دست آمد که دو قطعه از آنها تخت و بقیه را مهرهای استوانه ای تشکیل می دهد . جنس مهرهای استوانه ای از سنگ، خمیر شیشه و شیشه بود (Ghirshman1966:17). پرادا این مهرها را در پانزده گروه تقسیم بندی می کند که گروه پانزدهم را مهرهای تخت تشکیل می دهد (پرادا 13:162:1375). گروه اول شامل مهرهای استوانه ای شیشه ای سبک کاسیت که بر مبنای موضوعاتشان عموماً اشخاص قد بلند، باریک اندام که حالت ستایش به خود گرفته اندو بر مبنای سبک حکّاکی مشابه مهرهای استوانه ای بابلی کارگزاران شاهان کاسیت هستند (طرح 1). مشخّصۀ این مهرها استفاده از شیشۀ آبی تیره است و با تحلیل جزئیات می توانیم ضابطه های محلّی در زمینۀ روش حکاکی را روشن سازیم. از این گروه 14 مهر بدست آمده است (پرادا 13:1375). از موتیفهای بکار رفته در این گروه از مهرهای چغازنبیل می توان به کاج استیلیزه در بالای مهر اشاره کرد که بر روی جامی از قیر طیبعی مکشوفه از شوش و همینطور مهر استوانه ای کیدین مردوک که در یونان در تبس کشف شده، نیز دیده می شود (پرادا 13:14:1375). اشخاصی که بر روی این مهرها دیده می شوند لباسهایی به صورت پلکانی با حشیه دوزی بر تن دارند که با پوشاک ستایشگران مهرهای استوانه ای کاسیت تفاوتی ندارند (Van Buren1954:7). بر روی این گروه از مهرها می توانیم خدایانی از جمله شوکامونا و نرگال را نیز مشاهده کنیم، کتیبۀ این مهرها که فقط رونوشت و تقلیدی از کتیبه های کاسیت بوده غالباً نام خدایان بابلی را ذکر می کرده اند (پرادا 16:1375). از موتیفهای دیگر در این گروه از مهرهای چغازنبیل نقش گوزن است که آن را می توان دارای منشا ایرانی دانست که در مهرهای کاسیت بابلی به ندرت مشاهده می شود (پرادا 17:18:1375). لازم به ذکر است منشا