فرمت فایل: ورد –Word و قابل ویرایش تعداد صفحات: 6     علامه مجلسى» درباره آفرینش كنونى بهشت و دوزخ و نیز مكان آن دو چنین مى گوید: «این كه بهشت و دوزخ آفریده شده اند، مورد قبول جمهور مسلمانان است و تنها اندكى از «معتزله» معتقدند كه آن دو در روز قیامت آفریده مى شوند و آیات و روایات متواتر در این باره عقیده آنان را مردود مى سازد. و اما این كه جایگاه آنها كجاست از روایات چنین استفاده مى شود كه بهشت بالاى آسمانهاى هفتگانه است و دوزخ در طبقه هفتم زمین و این نظریه مورد قبول اكثر مسلمانان است». جهان مستقل جایگاهى لازم ندارد. سئوال از جایگاه بهشت و دوزخ در صورتى صحیح است كه آن در جزئى از این جهان باشد به گونه اى كه بتوان میان آن دو و این جهان را نسبتى برقرار كرد در این صورت جا دارد سئوال كنیم بهشت و دوزخ در كجاى این جهان جاى گرفته اند و اما اگر بهشت و دوزخ را جهان مستقل و منفك از این آسمان و زمین بدانیم پرسش از جایگاه آن كاملا غیر صحیح است. اصولا از نظر بحثهاى فلسفى بعد زمانى داراى واقعیتى است كه از تحول ماده پدید مى آید و به دیگر سخن، حركت ماده از آن نظر كه تدریجى است دو حقیقت را در نظر ما متجلى مى سازد یكى حركت و دیگرى زمان، از آن نظر كه ماده، حالات و صفات گوناگون پیدا مى كند، مفهوم حركت، و از این نظر كه این دگرگونى تدریجى است نه دفعى مفهوم زمان انتزاع مى شود و لذا در فلسفه اسلامى مى گویند «حركت و زمان دو رویه از یك سكه اند كه هر كدام ناظر به واقعیتى است كه در جسم متحول وجود دارد». اما مكان كه جایگاه جسم است در اجزاء این جهان قابل تصور هست مثلا میز را در اطاق جاى مى دهیم بگونه اى كه اطاق ظرف و مكان، و میز جسمى است كه آنجا را اشغال مى كند ولى اگر مجموع جهان را در نظر بگیریم دیگر براى آن ظرف و مكانى وجود ندارد، بلكه آفرینش خود این جهان سازنده جاى خود نیز هست، نه اینكه قبلا جاى فارغى و فضاى لامتناهى وجود داشت، سپس خدا این جهان را در دل آن فضا آفرید. گفتارى از كاشف «نظریه نسبیت» (نسبیت فیزیكى نه فلسفى) نقل شده است که مى گویند وى معتقد به گسترش و فزونى ماده بود و اینكه جهان پیوسته در حال بزرگ شدن است (شاید آیه كریمه «و السماء بنیناها باید و انا لموسعون» (الذاریات/47) آسمانها را به قدرت برافراشتیم و ما آن را گسترش مى دهیم ناظر به همین نظریه باشد) وقتى از او سؤال شد این گسترش براى خود جایگاهى لازم دارد وى در پاسخ گفت جهان با گسترش خود مكان خود را نیز مى سازد و نیاز به مكان قبلى ندارد. عین این بیان درباره بهشت و دوزخ حاكم است، زیرا اگر بهشت و دوزخ براى خود جهان مستقل و جدا از آسمانها و زمین باشند، سؤال از محل و مكان آن كاملا غیر منطقى است. البته این سخن نه به این معنى است كه بهشت و دوزخ وجود مثالى و خیالى دارند تا سؤال از جایگاه از آنها ساقط باشد، بلكه ما در عین تصدیق به «معاد عنصرى» و به اصطلاح امروز «معاد مادى»، دو جهان مستقل فرض مى كنیم كه هر كدام براى خود احكام و قوانین و اوضاع و نسبتهائى دارند و هرگز یكى در دل دیگرى نیست. به هر حال در جواب سوال: اگر بهشت و جهنم هم اكنون موجودند در كجا هستند؟ پاسخ این سؤال را از دو راه مى توان داد: نخست اینكه بهشت و دوزخ در باطن و درون این جهانند. ما این آسمان و زمین و كرات مختلف را با چشم خود مى بینیم اما عوالمى كه در درون این جهان قرار دارند نمى بینیم و اگر دید و درك دیگرى داشتیم هم اكنون مى توانستیم آنها را ببینیم، در این عالم موجودات بسیارى هستند كه امواج آنها با چشم ما قابل درك نیستند، آیه «كَلَّا لَوْ تَعْلَمُونَ عِلْمَ الْیَقِینِ لَتَرَوُنَّ الْجَحِیمَ؛ چنین نیست، اگر شما به علم یقینی می دانستید (که آخرتی هست) به یقین جهنم را می دیدید» (تکاثر/5 و 6)، نیز گواه این حقیقت است. از پاره اى از احادیث نیز استفاده مى شود كه بعضى از مردان خدا درك و دیدى در این جهان داشتند كه، بهشت و دوزخ را نیز با چشم حقیقت بین خود مى دیدند. براى مثال فرض كنید فرستنده نیرومندى در یك نقطه زمین وجود داشته باشد كه به كمك ماهواره هاى فضایى، امواج آن به سراسر زمین پخش شود و به وسیله آن نغمه دل انگیز تلاوت قرآن با صدایى فوق العاده دلنشین و روحپرور در همه جا پخش گردد، و در