فرمت فایل: ورد –Word و قابل ویرایش تعداد صفحات: 103     اندازه یک ماشین تراش بر اساس قطر کارگیر و طبق بستر ماشین تعیین می گردد. قطر کارگیر عبارت است از حداکثر قطر قطعه کار که می تواند بر روی بستر ماشین بچرخد. طول بستر یک ماشین تراش، به صورت کلی و از ابتدا تا انتهای آن در نظر گرفته می شود. طول بستر یک ماشین تراش را نباید با طول کارگیر (حداکثر طول قطعه کار که بین مردمک و سه نظام قرار می گیرد) اشتباه گرفت. طول کارگیر عبارت است از طول بستر ماشین منهای طولهایی که توسط مجموعه مرغک و سه نظام اشغال می شود.   قسمت های اصلی ماشین تراش وظیفه اصلی هر ماشین تراش، صرف نظر از میزان پیچیدگی آن، به گردش در آوردن قطعه کار در برابر لبه برشی یک ابزار می باشد. هر قطعه ای از ماشین تراش را می توان جزو یکی از مجموعه های زیر به حساب آورد: * مجموعه محرکه ماشین ابزار. * مجموعه نگهدارنده و گردش قطعه کار و * مجموعه نگهدارنده، محرکه و هدایت ابزار برشی.   سیستم محرکه یک ماشین در ماشین های تراش، قدرت موتور توسط یک گیربکس یا با استفاده از تسمه به مکانیزم محرکه ماشین منتقل می شود. سرعن گردش اسپیندل به روشهای زیر قابل تغییر است: * جابه جایی دنده ها در گیربکس. * تنظیم پولیهای تنظیم شونده بنه یک وضعیت جدید. * جابه جا کردن تسمه بر روی پولیهای مختلف. * کنترل سرعت به صورت هیدرولیکی.   مهار قطعه کار و به گردش در آوردن آن مجموعه سه نظام، یک اسپیندل مرکزی دارد که تجهیزات نگهدارنده قطعه کار بر روی آن نصب می شود. پولی قابل تنظیم در این ماشین، با استفاده از اهرم کنترل سرعت در بالای ماشین و به صورت هیدرولیکی باز و بسته می شود. در بسیاری از ماشین های تراش کوچک کنترل سرعت گردش اسپیندل، به کمک پولی های قابل تنظیم کنترل می شود. اسپیندل توسط بیرنگهای قوی یاتاقان بندی شده و از طریق تسمه یا چرخ دنده یا ترکیبی از اینها به گردش در می اید. اسپیندل توخالی است و دهانه جلویی آن به صورت مخروط مورس سنگ زده شده است تا بتوان ابزارها و تجهیزات نگهدارنده دنباله مخروطی را در داخل آن نصب کرد. در سیستم محرکه اسپیندل این ماشین تراش از یک گیربکس کاهنده اضافی استفاده شده است. قبل از جا به جا کردن چرخ دنده ها باید موتور ماشین خاموش گردد. با توجه به سوراخ سرتاسری داخل اسپیندل می توان میلگردهای بلند را نیز تراشکاری کرد و بدون آنکه دنباله میلگرد رها باشد و ایجاد خطر کند. همچنین از طریق این سوراخ سرتاسری می توان ابزارهای دنباله مخروطی را که درون اسپیندل قرار گرفته اند، آزاد کرد. انتهای جلویی اسپیندل ممکن است به صورت رزوه شده و یا به صورت مخروطی کوتاه یا بلند ساخته شود تا سه نظام یا دیگر تجهیزات نگهدارنده قطعه کار را بتوان به آن متصل کرد. در ماشین های تراش مدل بندرت از اسپیندل رزوه دار استفاده می شود. تجهیزات نگهدارنده را بر روی قسمت رزوه شده اسپیندلمی پیچند تا محکم شود. اسپیندل با دنباله مخروطی کوتاه با استفاده از بادامک قفل می شود. قسمت فرو رفته پشت سه نظام که دیواره ای مخروطی دارد. بر روی دنباله مخروطی اسپیندل، بدون لقی قرار می گیرد. یک سری پین قفل کن در پشت سه نظام قرار دارد که داخل سوراخ های دنبالۀ اسپیندل جای می گیرد. با سفت کردن بادامکهایی که پیرامون اسپیندل نصب شده اند می توان سه نظام را بر روی اسپیندل قفل نمود. بر روی دنباله اسپیندلهای با مخروط بلند، یک خار طولی نصب شده است. این دماغه مخروطی و خار روی آن در داخل حفرۀ پشت سه نظام که معکوس شکل آنها را دارد. بدون لقی جای می گیرد. برای نصب کردن یک وسیله نگهدارنده قطعه کار بر روی اسپیندل خاردار (مثلاً یک سه نظام یا صفحه نظام)، باید اسپیندل را آن قدر چرخاند تا خار طولی آن در بالا قرار گیرد. سپس باید جای خار داخل سوراخ پشت سه نظام را بر روی خار طولی لغزاند تا جایی که لبۀ رزوه شدۀ پشت سه نظام با حلقۀ رزوه شدۀ انتهای اسپیندل ماشین درگیر شوند. در این وضعیت با چرخاندن حلقه رزوه شده می توان سه نظام را به اسپیندل محکم کرد. اسپیندل ماشین تراش اسپیندل را توخالی می سازند تا بتوان قطعات طویل را بدون اینکه دنباله آن به صورت خطرناکی رها باشد، ماشین کاری کرد. برای جلوگیری کردن از حادثه و ایجاد جراحات احتمالی، لازم است اگر انتهای قطعه کار از پشت ماشین تراش بیرون زده است، به دنباله آن یک تکه پارچه بسته شود تا وجود دنباله قطعه کار برای دیگران آشکار شود. برای آزاد کردن تجهیزات با دنباله مخروطی مورس، که داخل اسپیندل نصب شده اند می توان از یک میله بلند برای ضربه زدن استفاده کرد. همچنین می توان قطعه کار را بین دو مسله مرغک نیز مهار کرد. درباره این تجهیزات در قسمت های مختلف همین فصل توضیح بیشتر ارائه خواهد شد. یکی طرف از قطعه کار به مجموعه سه نظام بسته می شود. طرف دیگر قطعه کار را نیز معمولاً به مجموعه مرغک تکیه می دهند. مجموعه مرغک را می توان بر روی کشوییهای بستر ماشین تراش جابه جا کرده و برای قطعات با طولهای مختلف تنظیم کرد. مجموعه مرغک را می توان برای نصب میله مرغک ثابت یا متحرک و یا ابزارهای سوراخ کاری نظیر مته، برقو یا قلاویز استفاده کرد. مجموعه مرغک را می توان کمی در جهت عرضی جابه جا کرده و قطعات مخروطی طویل با زاویه کم را تراشکاری نمود. مجموعه مرغک را پس از جابه جا کردن بر روی بستر ماشین تراش، می توان با سفت کردن مهره و یا اهرم قفل کن بر روی بستر محکم نمود. علاوه بر جابه جا کردن کل مجموعه مرغک، می توان میله مرغک یا مته را با چرخاندن فلکه مرغک به عقب و جلو حرکت داد. پس از قرارگیری میله مرغک در نقطۀ موردنظر می توان با اهرم مربوطه آن را در جای خود قفل کرد.   نگهداشتن و هدایت کردن ابزار برشی در ماشین تراش بستر طولی، پایۀ یک ماشین تراش است. اغلب قطعات و مجموعه های ماشین بر روی بستر قرار می گیرند. روی قسمت فوقانی بستر، سطوح راهنما و تکیه گاهی بستر بدقت ماشین کاری شده اند. این سطوح به صورت دو ریل موازی با هم ساخته می شوند. ریل V شکل برای ایجاد هم محوری دقیق مجموعه مرغک و سه نظام و همچنین هدایت دقیق حرکت ساپور تطوطی در نظر گرفته شده است. ساپورت طولی برای کنترل و هدایت دقیق ابزار برشی نسبت به قطعه کار مورد استفاده قرار می گیرد و از قطعات مختلف ساخته شده است. *زین یا پایه ساپورت طولی که بر روی بستر ماشن قرار گرفته و می لغزد. *جعبه ساپورت که در آن مکانیزم محرکه طولی و عرض ساپورتها قرار دارد. حرکت ساپورتهای طولی و عرضی به دو صورت دستی و مکانیزه امکان پذیر است. *ساپورت عرضی، که برای حرکت عرضی ابزار برشی (حرکت به طرف اپراتور یا در جهت دور شدن از او) در راستای عمود بر بستر ماشین مورد استفاده قرار می گیرد. *ساپورت مرکب که امکان حرکت زاویه ای ابزار برشی را فراهم می آورد. * پایه ابزارگیر که برای نصب ابزارهای برشی به کار می رود. توان مورد نیاز برای به حرکت در آوردن مکانیزم محرکه ساپورتها از طریق مکانیزم پیشروی که در قسمت پایین مجموعه سه نظام قرار دارد، تامین می گردد. قبل از شروع کار باید این موارد را در نظر داشته باشیم: *ماشین را تمیز کرده و روانکاری کنید. برای این کار از یک روانکار مناسب که سازنده ماشین آن را توصیه کرده، استفاده کنید. *مطمئن شوید که تمام حفاظهای ماشین در جای خود قرار گرفته و محکم شده اند. *اسپیندل را با دست بچرخانید تا اطمینان یابید قفل نباشد. اگر گیربکس کاهنده با اسپیندل درگیر شده باشند ممکن است نتوان با دست اسپیندل را چرخاند. *ساپورت طولی را بر روی بستر ماشین با فلکه های دستی به حرکت در آورید در انجام این کار هیچ گونه نباید احساس شود. *حرکت ساپورت عرضی را نیز به صورت دستی کنترل کنید. اگر لقی زیادی در گردش فلکه این ساپورت ملاحظه شد، تیغه گوه ای را تنظیم کنید تا لقی آن گرفته شود. *تجهیزات نگهدارنده قطعه کار مناسب با کار خودتان را بر روی ماشین نصب کنید. قبل از نصب، دهانه جلویی اسپیندل را با یک برس نرم تمیز کنید. اگر دهانه اسپیندل رزوه شده است، چند قطره روغن بر روی رزوه ها بچکانید و سپس سه نظام، سفحه نظام یا دیگر تجهیزات نگهدارنده را روی آن نصب نمایید. *مکانیزم محرکه اسپیندل را بر اساس سرعت برشی و پیشروی مورد نیاز (به عبارت بهتر دور سه نظام و سرعت پیشروی ابزار) را تنظیم نمایید. *اگر قرار است از مجموعه مرغک نیز در تراشکاری استفاده نمائید، هم محوری آن با اسپیندل را کنترل کنید. *ابزار برشی را بر روی پایه نگهدارنده ابزار نصب کنید. ابزار برشی را بر روی پایه حتی المصدور کوتاه ببندید تا به هنگام تراشکاری، احتمال لرزش ابزار و در نتیجه ایجاد سطح ناصاف بر روی قطعه کار، به حداقل برسد. *قطعه کار را بر روی ماشین ببندی. در این کار دقت کنید که فاصله کافی بین قطعه کار و قسمت های مختلف ماشین وجود داشته باشد.   ابزارهای برشی و نگهدارندۀ ابزار برای به کارگیری موثر از یک ماشین تراش، ماشین کار باید معلومات کافی دربارۀ ابزارهای برشی و تیز کردن آنها برای تراشکاری مواد مختلف داشته باشد. برای براده برداری از قطعه کار باید لبۀ برشی ابزار در تماس با قطعه کار در حال گردش قرار داده شود. در بسیاری موارد، از ابزارهای برشی یک لبه HSS برای براده برداری استفاده می شود. ابزارهای برشی HSS کوچک را معمولاً در یک ابزارگیر می بندند. این گونه ابزارگیرها در مدلهای صاف، راست تراش و چپ تراش ساخته می شوند. برای تشخیص یک ابزارگیر راست تراش از چپ تراش، ابزارگیر را در دست گرفته و به نوک ابزار نگاه کنید. اگر نوک ابزار به طرف راست تمایل دارد، آن را راست تراش و اگر نوک آن به طرف چپ تمایل دارد، آن را چپ تراش می نامند. در اغلب ماشین های تراش از یک پایه ابزارگیر چند طرفه گردان برای نصب ابزار برشی استفاده می گردد. این پایه، برجک یا تارت (Turret) نیز نامیده می شود. پایه های ابزارگیر معمولاً چهار طرفه هستند و می توان حداکثر چهار ابزار برشی روی آن نصب کرد. با شل کردن اهرم گردان روی پایه می توان آن را چرخاند تا لبۀ برشی موردنظر در موضع براده برداری قرار گیرد. سپس باید اهرم را مجدداً محکم نمود.