فهرست مطالب

چکیده 3

مقدمه: 4

بيان مسئله: 7

1- تعريف و تبيين واژه‌هاي كليدي: 11

3- اقدام راه حل پيشنهادي 15

4- ارزيابي نتايج (گردآوری شواهد 2 ): 20

برخي از اظهارنظرها به عنوان نمونه: 21

بيان محدوديتها 24

ارائه پيشنهادات 25

منابع و پيشينه‌هاي مورد استفاده27

چکیده

از زماني كه به تدريس درس تاريخ‌ پرداختم، متوجه عدم علاقه و توجه برخي از دانش‌آموزان به كلاس شده‌ام؛ كه از درس، كتاب و معلم گريزان و بيشتر سعي دارند كه خودشان بصورت مستقل و بدون اتكا به معلم درس را فرا بگيرند. اين وضعيت چندان براي من و كلاس خوش آيند نبود بنابراين تصميم گرفتم تا آنجا كه مي‌توانم وضعيت نامطلوب را دچار تغيير و تحول نموده و كلاسم را از هر لحاظ داراي شور و نشاط كافي نمايم.

نتيجه‌اي كه در نهايت پس از به كار بردن راه حل‌هاي مختلف براي اينجانب عايد شده، شور و نشاط و علاقه به درس، همراه با فعاليت دانش‌آموزان در كلاس بوده است. كه اين مسئله برايم ارزش زيادي داشته است.

از ديگر مواردي كه بايد به آن اشاره شود كسب موفقيت دانش‌آموزان در آزمونهاي مستمر و پاياني بود.

شركت همگي دانش‌آموزان به صورت داوطلبانه در پرسش‌هاي كلاسي، انجام برخي تكاليف محوله و رقابت سالم در بين آنها از ديگر مواردي است كه از كنار آن نمي‌توان به سادگي گذشت.

در نشست‌ها و گفتگوهايي كه با همكاران مختلف داشته‌ام، در استفاده از راه‌حل‌هاي مذكور، بيشتر تشويق مي‌شدم.

مقدمه:

تاريخ هر ملتي، نمادي از هويت آنان است كه در شكل‌گيري شخصيت و هويت جوانانش، نقش اساسي خواهد داشت. تاريخ يكي از مهمترين و بهترين مآخذ تعليم و تربيت براي انسانهاست و همانطور كه گفته شده «هيچ قسمتي از فرهنگ يك جامعه به اندازه‌ي تاريخ در هويت بخشي موثر نيست».1

اين مسئله تنها با آموزش درست تاريخ ميسر مي‌شود. و در اين راه بايد دانش‌آموزان را به گونه‌اي جذب درس تاريخ و فلسفه‌ي حاكم بر آن كرد كه بعد از پايان درس، آنان خود به دنبال چرايي مسائل بروند و به غور و تحقيق در امور بپردازند.

در ارائه‌ي درس تاريخ، چه به صورت سنتي و يا شكل نوين آن، بايد روحيه‌ي كنجكاوي، حقيقت‌جويي و دنبال كردن دلايل، علت‌ها و نتايج تاريخي و نقش آنها را در زندگي حال و آينده‌ي دانش‌آموزان ايجاد كنيم؛ و كاربرد تاريخ براي حال و آينده را واقعاً در روح و جان آنها و كسانيكه تاريخ را تنها حديث گذشتگان (مردگان) مي‌پندارند، به صورت علمي و كاربردي تقويت كنيم.

بقول دكتر زرين‌كوب «آنچه انسان امروز از تاريخ مي‌تواند آموخت شناخت خويش است شناخت معني حيات خويش در واقع...تاريخ تنها محدود به دنياي حاضر- زمان جاري- هم نيست؛ با دنياي گذشته و با آنچه در آينده خواهد بود نيز پيوند اتصال دارد. و ...» 2

درس تاريخ در طي سالهاي اخير شايد براي اولين بار با رويكرد روشمداري و پيوند دادن مباحث تاريخ با زندگي روزمره‌ي دانش‌آموزان، با طرح مباحث متفاوت و متنوع جهت بيان جايگاه و نقش زندگي تاريخي انسان‌ها در رويكرد پژوهش در تاريخ و ارتباط تاريخ با علوم ديگر تدوين و تأليف شده است. كه مي‌توان اين امر را نويد بخش تحولي در چگونگي تنظيم كتب درسي بحساب آورد.

اما عليرغم پروانهات كتاب، به واسطة سابقه ذهني، كه آن هم برخواسته از يكسري عوامل گوناگون مي‌باشد، ما شاهد بي‌رمقي و علاقة كم دانش‌آموزان نسبت به اين درس هستيم. در صورتيكه اگر درس تاريخ به شيوه‌اي جذاب و اثرگذار ارائه ‌شود، علاوه بر اينكه حس مسئوليت‌پذيري دانش‌آموزان را بر مي‌انگيزاند، در شكل‌گيري هويت فرهنگي و اجتماعي نسل جوان و آينده‌ساز اين ديار نيز نقش بسزايي خواهد داشت.

آنچه در پي مي‌آيد تنها شرح برخي از تجربه‌هايي است كه در حين تدريس جهت ايجاد علاقه و طراوت بيشتر در كلاس كسب شده است. البته اميدوارم كه اين تجربيات براي همكاراني كه در آغاز راهند مفيد فايده باشد.

بيان مسئله:

اينجانب ............. دبير علوم اجتماعی داراي .......سال سابقة كار مي‌باشم. از زماني كه به تدريس درس تاريخ‌ پرداختم، متوجه عدم علاقه و توجه برخي از دانش‌آموزان به كلاس شده‌ام؛ كه از درس، كتاب و معلم گريزان و بيشتر سعي دارند كه خودشان بصورت مستقل و بدون اتكا به معلم درس را فرا بگيرند. اين وضعيت چندان براي من و كلاس خوش آيند نبود بنابراين تصميم گرفتم تا آنجا كه مي‌توانم وضعيت نامطلوب را دچار تغيير و تحول نموده و كلاسم را از هر لحاظ داراي شور و نشاط كافي نمايم.

در نشست‌ها و تماس‌هايي كه با ديگر دبيران تاريخ (حتي در مناطق و شهرهاي ديگر) داشته‌ام، به اين نتيجه رسيده ام كه اين مسئله تنها خاص من نيست بلكه آنها هم بنوعي با اين مشكل مواجه هستند و هركدام مي‌كوشند به شيوه‌اي مشكل را حل كنند و يا از شدت آن بكاهند.

در اين اثنا با برخي همكاران ديگر، مديران، معاونين و مشاوران نيز به گفت و گو پرداخته‌ام كه تقريباً همگي در باب اين مسئله متفق‌القول بوده‌اند.

جداي از اين رجوع به برخي دفاتر ثبت نمرات نيز بر اين مسئله كاملاً صحّه مي‌گذاشت. همچنين با توجه به نظرخواهي‌هايي كه در اوايل سال (جلسة اول يا دوم) تحصيلي در باب درس مذكور انجام داده بودم، نتيجة بدست آمده مؤيد نظر بالا بوده است.