شخصیت معلم متغیری است که نحوه ی رابطه ی او با دانش آموزان را مشخص می کند . اگر رابطه نباشد ، آموزش معنی ندارد . معلمان در همان آغاز کار ، متوجه می شوند که یکی از اولین و مهمترین مسائل ، نحوه ی برقراری ارتباط با دانش آموز است (اسپالدینگ ، ترجمه نایینیان ،1373) . مسلم است که چگونگی کیفیت رابطه یمعلم و دانش آموز تا حد زیادی روی یادگیری او تاثیر می گذارد . به عنوان دانش آموز ، وقتی معلمان خود را دوست می داشتیم یا به آنها عشق می ورزیدیم ، در خواندن درسهایشان سعی و تلاش بیشتری می کردیم و بیشتر یاد می گرفتیم (زندی ،1382) . این مهم است که دانش آموزان نظر مثبتی از معلمانشان داشته باشند ، چرا که رهبری معلمان در کلاس درس اثر زیادی در ایجاد محیط آموزشی موثر دارد و کیفیت رفتار میان فردی معلم و ارتباط با دانش آموزان نشانه ای است از کیفیت رهبری در کلاس درس (خین و آپتوتاسامی ، 2005) . نظر مثبت به معلم یعنی اینکه او از تنبیه می پرهیزد آنگونه که مشاهده می شود استفاده از راه های تقویتی جهت ارتباط و تغییر رفتار موثرتر و بهتر از راه های تنبیهی می باشد و اگر از این راه استفاده شود جهت ایجاد رابطه و تغییر رفتارهای دانش آموزان در کلاس درس موثرتر خواهد بود . معلمان همیشه به قدری مشغول تدریس هستند که فرصتی برای مشاهده ی جزئیات صعود و نزول درگیری دانش آموز ندارند (لمک ،1990 : 135) . رفتار میان فردی معلم و خوب بودن او جنبه های مهم از محیط کلاس هستند . معلمان برای بهینه کردن شرایط محیط ، می بایستی تلاش کنند تا محیط یادگیری قوی ایجاد کنند ممکن است معلمان قادر به ایجاد محیط کلاسی مطلوب تری باشند ، محیطی موافق که از طریق روابط میان فردی مثبت شناسایی شده باشد که در آن هر فردی احساس خوبی داشته باشد (وان پتگم و همکاران ، 2006) . دانش آموزان معلمانی را ترجیح می دهند که گرم و دوستانه باشد . مهم تر از آن روابط مثبت معلم و دانش آموز که در آن معلمان از مهارتهای خاصی استفاده می کنند ، با واکنش های مثبت دانش آموزان به مدرسه و دستیابی های درسی بیشتر در ارتباط است (کیلن ، 1998) . توانایی های مهم معلم که توسعه ی روابط انسانی صحیح با دانش آموزان را ممکن می کند و نیز ظرفیت او برای ایجاد کلاسی دموکراتیک و موافق ، خصوصیت های مهمی برای تدریس کارآمد هستند (مویجس و رینلدز ، 2005) . صرفاً با صحبت کردن نمی توانیم با دیگران ارتباط موثر برقرار نماییم به عنوان مثال در مدیریت کلاس ، سکوت راحت ترین مهارت برای استفاده است ، در حالی که از همه کمتر مورد استفاده قرار می گیرد (کنت و بن ، 1999 : 436) . رووف (1371) وظابف متعددی به معلم نسبت می دهد که کشف (خود) محصل ، شناخت مخاطبین و رفتار آنها ، توان برقراری ارتباط ، تغییر خود ، ژرف نگری ، آماده سازی و تشویق ، اعطای احساس امنیت ، و ده ها مورد دیگر از آن جمله است . اگر ما بتوانیم واقعاً ابزاری که در اختیار داریم (نظام آموزشی) ، را به خوبی بشناسیم و اگر بتوانیم عوامل این سیستم را مورد استفاده قرار دهیم با توجه به این که نظام آموزشی حداقل 12 سال دانش آموزان را در اختیار دارد ، بدین ترتیب می توانیم موفق به بازسازی شویم و در تحقق اهداف تعلیم و تربیت ساده تر به نتیجه برسیم . این 12 سال عمر دانش آموزان ، زمان کمی نیست که بشود ساده از آن گذشت پس معلمین باید همه ی این عوامل را در نظر بگیرند باید در این زمینه اطلاعات کافی داشته و آموزش کافی دیده باشند . معلم حرفه ای باید همواره در صدد تحقق و تتبع و شناخت بهتر فرآیندهای آموزشی و تربیتی و عوامل موثر یادگیری باشند . در این صورت عملکرد و تاثیر کار اینگونه معلمان در حقیقت ، تغییر و بازسازی نظام آموزشی خواهد بود.(دکتر احمدعلی فروغی ابری ، اردیبهشت 1372) .   فصل 1- فرضیه های تحقیق 1. بین ویژگی شخصیتی معلمان با روشهای تشویق و تنبیه در آنها رابطه وجود دارد . 2. بین ویژگی شخصیتی معلمان با وضعیت تاهل در آنها رابطه وجود دارد . 3. بین ویژگی شخصیتی معلمان با وضعیت سکونت در آنها رابطه وجود دارد. 4. بین ویژگی شخصیتی معلمان با جنسیت در آنها رابطه وجود دارد . فصل 2- ضرورت و اهمیت تحقیق پیشرفت هر جامعه ای به چگونگی کیفیت آموزش و پرورش آن جامعه بستگی دارد . عملکرد تحصیلی دانش آموزان از موضوعاتی است که توجه بسیاری از محققان تربیتی را جلب کرده است . موضوع عملکرد تحصیلی و یادگیری دانش آموزان از مباحث مدرسه ای محققان را برآن داشته تا عوامل موثر در عملکرد تحصیلی دانش آموزان را شناسایی کنند در این راستا برخی محققان به بررسی و مشاهده ی تدریس و ویژگی های معلمان کارآمد اقدام کرده اند . شناخت دقیق نیروی انسانی شاغل در نظام آموزشی ، امری لازم برای برنامه ریزی در آموزش و پرورش است شناخت ویژگیها و تیپ های شخصیتی معلمان می تواند شرایط را جهت جذب و نگهداری آنها مناسب تر کند و از سوی دیگر سازمانهای آموزشی با اعمال گوناگون و مناسب با نوع ویژگیهای شخصیتی معلمان کارآیی و اثر بخشی آنها را افزایش می دهند و بنابراین انتخاب و انتصاب افراد در مشاغلی همچون معلمی باید با شناخت کامل از نظر ویژگیهای شخصیتی همراه باشد . طبعی است عدم رعایت این مسائل موجب می شود که مسائل و مشکلات آموزشی و تحصیلی برای جوانان و نوجوانان به وجود آید . وقتی معلم ، نقش حرفه ای و تخصصی خود را ایفا نکند کودکان و نوجوانان ، یعنی آینده سازان جامعه ی اسلامی ما نمی توانند به حد مطلوب مهارتها و قابلیت های شخصی ، اجتماعی و اقتصادی نائل شوند و این خود موجب اختلالات شخصیتی ، نابهنجاری های اجتماعی و بروز مشکلات اقتصادی در جامعه خواهد شد و میزان آمادگی برای پذیرش ارزشهای نادرست را بالا می برد (دکتر احمدعلی فروغی ابری ، اردیبهشت 1372) . فصل 3- تعاریف نظری و عملی متغیر ها ویژگی های شخصیتی : منظور از ویژگی های شخصیتی در پژوهش حاضر ویژگی درون گرا و برون گرا بودن است . برون گرا : شخص برونگرا ، انرژی حیات (لیبیدو) را به خارج از خود و به سوی رویدادهای خارجی ، اشخاص و موقعیت ها معطوف می کند و سنخ برونگرا به شدت زیر نفوذ نیروهای محیطی قرار دارد و در گستره ی وسیعی از موقعیت ها مردم آمیز و دارای اعتماد به نفس است (یونگ ، 1927 ، به نقل از شولتز) . درونگرا : شخص درونگرا ، جریان لیبیدو را به سوی درون سوق می دهد . در برابر نفوذهای بیرون ، در ارتباط با اشخاص دیگر و جهان خارج اعتماد به نفس کمتری دارد و کمتر از برونگرا مردم آمیز است (یونگ ، 1927 ، به نقل از شولتز) . روشهای تغییر رفتار : منظور از روشهای تغییر در پژوهش حاضر این است که بدانیم آیا معلم از روشهای مثبت تغییر رفتار بیشتر استفاده می کند یا روشهای منفی تغییر رفتار (تنبیه) . فصل 4- تعاریف عملیاتی 1. آزمون شخصیتی آیزنگ : نمره ای که آزمودنی در آزمون شخصیتی آیزنگ بدست می آورد 2. آزمون محقق ساخته ی روشهای تغییر رفتار : نمره ای که آزمودنی در آزمون محقق ساخته ی روشهای تغییر رفتار بدست می آورد .