چكيده در اين مقاله موضوعاتي از قبيل : پرخاشگري – ناسازگاري – عواملي كه در اين امر دخيل هستند – رفتار و عملكرد والدين – اجتماع – مدرسه – راههاي مبارزه با پرخاشگري وچگونگي رفتار با كودكان پرخاشگر مورد بحث قرار مي گيرد . اميد است مورد توجه و استفاده همكاران قرار گيرد .       مقدمه آيا كودك شما واقعاً ناسازگار پرخاشگر است ؟ نخستين راه براي قضاوت در مورد اينكه آيا ناسازگاري فرزند شما ذاتي و نهادي است يا نه اين است كه از خود بپرسيد آيا چنين رفتاري از آغاز كودكي با او همراه بوده يا خير ؟ همان طور كه مشاهده كرديم صفات ذاتي در طفل زود بروز مي كنند و در واقع بخشي از نهاد او هستند تا پاسخي به محركهاي خارجي ، بنابراين طفل شما ذاتاً ناسازگار نيست ، رفتار طفل در نتيجه ي شرايط متغيري مانتد طلاق ويا جدايي والدين ، به دنيا آمدن بچه تازه و يا اسباب كشي از يك شهر به شهر ديگر ، بيماري و يا مشكلات در مدرسه و با دوستان جديد است . رفتار او در نتيجه نقيصه مشخصي است كه توسط متخصصين تشخيصي داده شده ، مانند لكنت زبان ، كه طفل قادر نيست با افراد دور و بر صحبت كند ناهنجاريهاي مادر زادي در مغز يا صدمات مغزي كه در نتيجه بيماري يا سكته عارض شده و يا هر گونه نارسايي ذهني يا عضوي آنچه در بالا ذكر شد معمولاً نبايد از ديد والدين پنهان بماند بلكه بايد در همان ابتدا با متخصص ، مشاوره لازم به عمل آيد . معلمين هم بايد در برخورد با ناسازگاري و پرخاشگري اين سوال را مطرح كنند كه چه انگيزه اي موجب چنين رفتاري از طرف دانش آموز شده است يا اين كه چه نيازي از دانش آموز به وسيله انجام اين عمل ارضا شده است ؟ به عبارتي معلمان بايد به تحليل رفتار بپردازند و به اين نكته توجه داشته باشند كه در وراي هر رفتار دانش آموز علت به خصوصي وجود دارد . معلمان بايد باور داشته باشند كه دانش اموزان بطور طبيعي بد يا خلاقكار نيستند بلكه افرادي هستند با نيازهاي طبيعي كه در شرايط عادي و مطلوب دچار خلاف و رفتار عادي نخواهند شد و تنها زماني كه شرايط غير عادي و نامطلوب باشد رفتار خطا ممكن است از آنها سر زده شود . مربيان پرورشي و تربيتي پس از مطالعه ي دقيق علل رفتار خلاف در دانش آموزان بايد برخورد تربيتي مناسبي را نيز در رابطه با آن رفتار خلاف داشته باشند .                 عوامل موثر بر پرخاشگري و ناسازگاري 1- عوامل خانوادگي : روان شناسان بر اين نكته توافق دارند كه خانواده در پيدايش اختلالات كرداري فرد تاثير مهمي دارد . محيط خانواده نخستين مركز يادگيري كودك و نوجوان است در اين محيط كودك ياد مي گيرد چگونه وظايف اجتماعي خود را انجام دهد ، حقوق ديگران را محترم شمارد، با افراد خانواده نزديكان و خدمتگزاران ، سازگاري كند و صفات و خصايص نيك يا زشت را از آن ها بگيرد ، بطور كلي روابط خانوادگي در رشد هيجاني و عاطفي كودكان بسيار تاثير دارد چنان كه هر مشاجره و نزاع ميان پدر و مار بي ثباتي در خانواده زياده روي در كنترل كودك ، محدود كردن او و به تعويق انداختن اميال و خواهش هاي او ، تنبيه بدني ، او را به فردي پرخاشگر تبديل مي كند . عوامل خانوادگي چون بي توجهي ، تبعيض قائل شدن والدين بين فرزندان ، تنبيه بدني ، محدود كردن فرزندان ، نزاع افراد خانواده ، فقدان يكي از والدين در ايجاد رفتار پرخاشگرانه در كودكان بسيار تاثير دارند . عواملي چون بر طرف كردن خواسته هايي فرزندان و روابط صميمانه ي اعضاي خانواده در كاهش پرخاشگري آنان نقش مهمي ايفا مي كنند اما فضاي نا مساعد منزل تاثير چنداني در رفتار پرخاشگرانه ندارد . از عوامل خانوادگي مي توان به چند مورد اشاره كرد از جمله : پريشاني فكر بطور كلي توقعات نقش مهمي را در طرز فكر و برداشت والدين ايفا مي كنند . براي مادران كه هميشه طبق آخرين مد لباس مي پوشند درك اين مسئله كه طفل وي چطور مي تواند يك لباس را چند روز متوالي بپوشد و آراسته نباشد مشكل است همچنين براي مادري كه خجالتي ، ساكت و كم حرف ، داشتن يك كودك پر سر و صدا و نا آرام مشكل تر خواهد بود . 2- خستگي : بسياري از كودكان دائماً به اداره شدن و توجه نياز دارند و براي والدين آنها اين كار مشكل است زماني كه مادر و پدر با كودك دچار مشكل خواب هستند شبهاي زيادي را بي خوابي كشيده اند علاوه بر آن نظافت منزل و تهيه غذاهاي مخصوص و مورد نظر توجه بيش از حد بدون اينكه بهبودي در رفتار كودك حاصل شده باشد تمام اينها بسيار خسته كننده و روح آزارند. عوامل اجتماعي روان شناسان اظهار مي دارند كه در برقراري مناسبات اجتماعي گاه وقفه اي پيش مي آيد و بعضاً مانعي بر سر راه كودكان و نوجوانان قرار مي گيرد و او را دچار نا كامي و تعارض مي كند و به طور طبيعي بستر مساعدي براي رفتارهاي انحرافي او فراهم مي شود . تحقير كردن نوجوان در حضور ديگران و ناتواني در ارتباط برقرار كردن با ديگران