فهرست: مقدمه شخصيت چيست؟ وجوه اشتراک و افتراق نظریه‌های شخصیت نظریه رسمی در برابر نظریه‌های شخصی رویکردها در نظریه‌های رسمی گوناگونی در رویکردها به شخصیت عوامل موثر بر نظریات شخصیت فواید نظریه‌های شخصیت به سوی یک دیدگاه یکپارچه از شخصیت کارل راجرز در تاریخ روان شناسی انسان گرا درمان مراجع – محوری کارل راجرز نظریه ی آسیب شناسی روانی رابطه ی درمانی انتقاد راجرز       مقدمه در سه ربع اول قرن حاضر دربارهشخصیتنظریه‌های متعدد و گوناگون آورده شدهاست. بطوری که تعاریف مختلفی برای شخصیت ارائه شده است که ناشی از گوناگونی ایننظریه‌هاست که صاحبانشان نظرات متفاوتی از چگونگی تشکیل و تحول شخصیت و مفاهیمانگیزشیرفتارآدمی دارند. نظریه‌های مربوط به شخصیتهر چند که باهم فرق دارند، در مواردی و در اصولی نزدیک به یکدیگرند و تا حدی همانندهستند. از این رو چنین به نظر می‌رسد که می‌توان آنها را با توجه عامل یا عواملی کهدر هر کدام مهمتر از عوامل دیگر پنداشته شده‌اند، طبقه بندی کرد. ولی لازم استخاطرنشان سازیم که هیچ طبقه بندیی ، به خصوص در مورد نظریه‌های مربوط به شخصیت ،نمی‌تواند خالی از عیب و نقص باشد و قطعی محسوب شود. نظریه‌ای که به یک اعتبار درطبقه‌ای آمده است، ممکن است به اعتباری دیگر در طبقه‌ای دیگر قرار گیرد و این خوددلیل اختلاف طبقه بندیهایی است که تاکنون صورت گرفته است. شخصيت چيست؟ سوال اصلی درمطالعهشخصیت (Personality) و نظریه‌های شخصیت ایناست که شخصیت چیست؟ با وجود مطالعات و تحقیقات زیاد به دلیل پیچیدگی شخصیت که ناشیاز پیچیدگی انسان است هنوز پاسخ واحد یکسانی به این سوال داده نشده است و به همیندلیل نظریه‌های مختلفی پیرامون این موضوع شکل گرفته است که می‌توان آنها را در هشترویکرد اصلیروانکاوی،تیپ شناسی، رفتاری ،یادگیری اجتماعی، تحلیل عاملی ، شناختی ،انسان گراییو رویکرد حیطه محدود مورد بررسیقرار داد. در کنار این رویکردها که رسمی هستند یک رویکرد شخصی نسبت به انسان وشخصیت در اکثر ما انسانها وجود دارد که اگر بخواهیم می‌توانیم با مطالعه و تحقیق دراین باره ، آن را به یک نظریه رسمی تبدیل کنیم. وجوه اشتراک و افتراق نظریه‌های شخصیت در بعضی از این نظریه‌ها اهمیتفراوان بهضمیر ناخودآگاهداده شده است و پیروان آنمعتقدند که آدمی از انگیزه‌های واقعی رفتار و اعمال خود بی اطلاع است، زیرا آنها درشعور باطن یا ناخودآگاه هستند. در نظریه‌های دیگر ، ناخودآگاه مورد انکار است، یاکم اهمیت است و یا این که تاثیرش فقط در افراد نابهنجار مورد قبول است. در ایننظریه‌ها خود آگاه حاکم بر رفتار آدمی دانسته شده است. نظریات فروید و یونگ و ماریجزو دسته اول و نظریه آسپرت متعلق به دسته دوم است. نظریه‌هایی هستند که اهمیتفراوان به تاریخ زندگی و به دوران کودکی می‌دهند و هر کس را بنده و اسیر گذشته خودمی‌پندارند و نظریه‌های دیگر آدمی را از قید گذشته آزاد ساخته، حال و آینده و گرایشبه سوی غایت و غرض را در رفتار او موثر می‌دانند، یا این که چگونگی هر عمل راوابسته به محیط خارجی و میدانی می‌پندارند که شخص در موقع اجرای آن عمل در آن محیطیا میدان قرار گرفته است.