فهرست: ديات‌ ديه‌ ديه‌ نفس‌ احكام ديه ديه در اسلام فلسفه وجودي ديه چيست ؟ انواع و اقسام ديه     ديات‌ همانطور كه‌ قبلا بيان‌ شد حقوق‌ جزاي‌ اسلامي‌بر پايه‌فقه‌ اماميه‌ در مباحث‌ فقهي‌ حدود، تعزيرات‌، قصاص‌،ديات‌ مطرح‌ شده‌ است‌كه‌ اين‌ تقسيم‌ بندي‌ بر اساس‌مجازات‌ است‌ به‌خلاف‌ آنچه‌ كه‌ در دانشكده‌هاي‌حقوق‌،واحدهاي‌ حقوق‌ جزا تقسيم‌ بندي‌ شده‌ است‌ زيرا مبناي‌آن‌ تقسيم‌بندي‌ جرم‌است‌ لذا جرايم‌ عليه‌ اموال‌ يا جرايم‌عليه‌ اشخاص‌ و... واحدهاي‌ جزاي‌ اختصاصي‌را تشكيل‌دادند. بررسي‌ حقوق‌ زنان‌، طي‌ مباحث‌ حدود، قصاص‌ وادله‌ اثبات‌ جرايم‌مرتبط با آن‌ مجازات‌ها انجام‌ شد و اكنون‌به‌ مقايسه‌ حقوق‌ جزايي‌ زنان‌ بامردان‌ به‌ لحاظ جنسيت‌متباين‌ اين‌ دو نسبت‌ به‌ مجازات‌ ديه‌ مي‌پردازيم‌. مبحث‌ديات‌ در كتاب‌ چهارم‌ قانون‌ مجازات‌ اسلامي‌ طي‌ سيزده‌باب‌ از ماده‌ 294 تا497 آمده‌ است‌. ديه‌ كلمه‌ ديه‌ مصدر ثلاثي‌ از ريشه‌ «ودي‌» مثال‌ وادي‌ است‌كه‌فاءالفعل‌ حذف‌ شده‌ و به‌ جاي‌ آن‌ در آخر كله‌ تاي‌ گرد(ه‌) آمده‌ است‌ مانند (وصل‌، صله‌ ـ وهب‌، هبه‌) در لغت‌ درمعناي‌ لازم‌ روان‌ و جاري‌ شدن‌ و در معناي‌متعدي‌ نزديك‌گردانيدن‌ آمده‌ است‌، اما وقتي‌ كه‌ واژه‌ ودي‌ با قتيل‌ بيايدبه‌معناي‌ خونبها را پرداختن‌ است‌، بنابراين‌ ديه‌ را حق‌ قتيل‌(مقتول‌) معني‌كردند كه‌ جمع‌ آن‌ ديات‌ مي‌شود. اما ديه‌ در اصطلاح‌ و قانون‌، به‌ مالي‌گفته‌ مي‌شود كه‌ به‌سبب‌ جنايت‌ بر نفس‌ يا عضو به‌ مجني‌ عليه‌ يا به‌ ولي‌يااوليا دم‌ او داده‌ مي‌شود (م‌ 294 ق‌. م‌). بنابراين‌ ديه‌، مالي‌است‌ كه‌پرداخت‌ آن‌ به‌ خاطر جنايت‌ برنفس‌ يا اعضاي‌انسان‌ واجب‌ مي‌شود چه‌ مبلغ‌ وميزان‌ آن‌ مشخص‌ باشد كه‌در اصطلاح‌ آن‌ را ديه‌ مي‌گويند و چه‌ مبلغ‌ آن‌ نامعين‌باشدكه‌ آن‌ را ارش‌ و حكومت‌ مي‌نامند. در خصوص‌ اين‌ بحث‌ كه‌ ماهيت‌ديه‌، مجازات‌ جنايت‌جاني‌ بر مجني‌ عليه‌ است‌ يا اينكه‌ خسارت‌ ناشي‌ ازصدمات‌ ولطمات‌ جاني‌ بر مجني‌ عليه‌ است‌ بين‌ فقها وحقوقدانان‌ اختلاف‌ نظر وجود دارد ودر اينجا كه‌ موضوع‌حقوق‌ زنان‌ در خصوص‌ ديات‌ است‌ بدان‌ نمي‌پردازيم‌. اما نكته‌ حائز اهميت‌ اينكه‌ ديه‌، همانند قصاص‌در مورد جنايت‌ برنفس‌ واعضا مطرح‌ است‌،بنابراين‌ طرح‌ بحث‌ حقوق‌ زنان‌ در مورد ديه‌ به‌همين‌ دو مبحث‌كلي‌ و ادله‌ اثبات‌ بزه‌ موجب‌ ديه‌برمي‌گردد و مباحث‌ ابواب‌ ديگر مانند تعريف‌ديه‌،ميزان‌ كميت‌ ديه‌، مهلت‌ پرداخت‌ ديه‌، مسئول‌پرداخت‌ ديه‌، موجبات‌ ضمان‌،اشتراك‌ درجنايت‌ موجب‌ ديه‌ و اجتماع‌ سبب‌ مباشر به‌مطالب‌ كلي‌ و مشترك‌ بين‌جنس‌ زن‌ و مردپرداخته‌ است‌ كه‌ بررسي‌ تفاوت‌ بين‌ حقوق‌ زنان‌ ومردان‌ مطرح‌نيست‌.