تاريخچه مرمت : مرمت را مي توان همراه معماري به حساب آورد و به اين مفهوم از همان زماني يك بناي شكل گرفت مرمت آن بنا هم كم كم خود را نشان داد . به اين ترتيب چه در ايران و چه در ديگر ممالك و تمدنها مرمت همواره وجود داشته است مثالهاي كه در اين زمينه براي اين سرزمين مي توان نام برد به تغير كاربري چهار طاقي ها و آتشكده ها و كليساها به مساجد يا به توسعه مساجد مثل مسجد جامع اصفهان و به اندود كردن و بررسي سالانه بام ها در بناها اشاره كردو یا استفاده از پشت بند در بیشاپور پس از ساخت بنا برای جلوگیری از رانش طاق . آنچه را كه به عنوان مرمت به معناي امروز خود مي شناسيم را مي توان در قرن 18 ميلادي در اروپا جستجو كرد در اينجا سعي مي كنيم كه بخش از آن را بصورت خلاصه و نظريات برخي از مهمترين افرادي را كه در اين مقوله تلاش داشته اند را مي آوريم . اعلام رسمي حفاظت از آثار باستاني توسط كنوانسيون ملي فرانسه به سال 1794 تاثير به سزايي در اروپا بر اصل احياي بناها در شكل كالبد و عملكرد در گذشته و روشهاي مختلفي را نيز براي تحقيق اين هدف دنبال كرد . در سه دهه اول قرن 19 ميلادي معيار و روشي براي مرمت اعمال شد كه در آن به لحاظ بعد زماني اولين تصوير حاصل از امر مرمت عبارت بود از اتخاذ روش ها و راه حل هايي كه بتوان با استفاده از آن بخشهاي اصيل بنا را از بخشهاي مرمت شده تشخبص داد . با فراز و نشيب هاي متعددي كه در تئوري هاي مرمت پيش آمد بالاخره به سال 1931 ، كنگره بين المللي آتن ، اصول و مباني مربوطه به مرمت را جمع آوري و مدون كرد . منشور آتن توصيه اكيدي بر مراقبت و استحكام بخشی آثار كرده و استفاده از ابزارهاي فني و سيستم هاي سازه ای در كاملاً مدرن را مجاز شمرد و يك سال بعد در سال 1932 آقاي گوستاو جوانوني در ايتاليا باز نگري جامعي بر آن ارائه داد . شاخص ترين تئوري او در ارجح شمردن ارزش سندي و تاريخي بنا بر ارزش كالبدي و شكلي آن است . اصل فوق در منشور مرمت كشور ايتاليا كاربردي عمده يافت . اين نظريه مرمت علمي ناميده مي شود و در آن تمامي عناصر با ارزش هنري با هر سابقه تاريخي مورد حفاظت قرار مي گيرند . گرايش به ايجاد وحدت سبكي و يا باز گرداندن بنا به فرم اوليه ، ساير موارد را ناديده نمي گيرد و به عبارتي تمام الحاقات جزء قشرهاي تاريخي محسوب مي گردند ، ضمن اينكه نيازهاي جديد عملكرد بنا بر آورده مي شوند . بدليل ابعاد وسيع بازسازي در بين سالهاي 1945 1943 مرمت علمي فاقد كارآيي لازم بود و آن زمان غير قابل قبول اعلام مي گردد . بديهي است كه بناي معماري فقط يك سند تاريخي نيست بلكه در وهله نخست اثري است با شكلي مشخص كه بيانگر يك ارزش هنري و معنوي مي باشد و به همين دليل داراي اهميت مضاعف مي شود يعني در واقع ارزش هنري بنا اهميت مي يابد و تمامي ارزشهاي ديگر زير مجموعة آن قلمداد مي شوند و از همين جا مرمت مدرن بر مبناي نظري آن بر كيفيت وحدت شكلي بين اقدام خلاقانه جديد و بناي قديم نيز جزء اهداف عمده تلقي مي گردد . حال سخن را خلاصه كرده و به نظريه هاي مهم در مرمت مي پردازيم . تئوریسین های مشهور مرمت     1 اوژن ويوله لودوك (1879 1814) معمار فرانسوي و يكي از فعالترين مرمت كنندگان آثار تاريخي جهان مطرح است . وي در كار مرمت به ابعاد اقتصادي و بهداشتي توجه داشت . بنا به عقيده وي ، بنا هاي تاريخي بايد از بناهاي اطراف پاك رها شوند تا بتوان به اهميت آنها بيشتر پي برد . او دو نظريه عمده را مطرح كرد : الف : نظريه پويايي ماده در ساختمان : ماده بي جان براي برخورداري از روح و روان بايد به صورتي به كار گرفته شود كه معمار در نظر دارد . ب: نظريه سبك و زمان : او سبك را مجموعه از قوانين و مقرراتي مي داند كه با توجه به تكنولوژي زمان و در زمان تعريف مي شود . اصولي را كه در اين رابطه بيان مي كند شامل موارد زير است . يكم : حذف بخش هاي اضافه شده به بنا پس از تاريخ اصلي آن دوم : تكميل يا احداث بناي فرسوده يا نا تمام بر پايه سبك گذشته بنا به صورت اوليه سوم : شباهت و درك اثر . چهارم : حفظ بناي كاملاً فرسوده و تخريبي . 2 جان راسكين : (1900 1818 ) حقوقدان انگليسي كه با روي آوردن به هنر ابتدا به نقد فلسفه هنر پرداخت و سپس روي به فلسفه اجتماعي آورده راسكين با ديدي كاملاً هجران زده به گذشته و با الهام از گذشته سعي بر آن داشت تا تحولي اساسي در انديشة فرهنگي مردم ايجاد كند . معروف ترين اثرش « هفت مشعل معماري » است كه در سال 1848 انتشار يافت هفت مشعل وي عبارت اند از : حقيقت ، ايثار ، قدرت ، زيبايي ، زندگي ، خاطره و اطاعت راستين با اقدامات خود پايه گذار دو نظريه عمده در امر مرمت شد . اين دو نظريه شامل نظريه . الف : منظم سازي ب: نظم اندام وار است . راسکین بر مبنای نظریات فوق اصولی را مطرح ساخت که در مرمت موثر واقع شد که عبارتند از : یکم : اصل فنا پذیری دوم : اصل عدم تکرار سوم : اصل عمر و اعتبار چهارم : اصل عدم دخالت پنجم : اصل مرمت آئینی 3 کامیلو بویی تو: (1914 1846) محقق و معمار ایتالیایی که پدر مرمت شهری جدید نامیده می شود . او اولین شخصیتی است که در باز زنده سازی توجه به مفاهیم معماری را جایگزین تبعیت از ویژگیهای شکلی – سبکی بناهای در دست تعمیر کرد . « نکاتی پیشنهادی وی در مورد مرمت شهری تأثیر زیادی در تدوین و شکل گیری اولین منشور معماری داشت » . نظریات بویی تو را می توان به دو مورد خلاصه کرد : الف: جایگزینی مفاهیم معماری به جای ویژگیهای شکلی و سبکی : مفهوم معماری مهم است نه سبک و شکل آن . ب: فراتر از زمان بودن بنا ها و مجموعه های تاریخی : دمیدن روح جدید به کالبد قدیم سبب می شود تا بنا ها و مجموعه های تاریخی زنده شوند . هنگامی که یک اثر تولید می شود کاری مادی وقوع یافته است ولی بعد از یک نسل تعاملات غیر مادی و فرهنگی در اثر وارد شده و معنای فرهنگی می یابد . بر اساس نظریات فوق می توان اصول زیر را مطرح کرد : یکم : ایجاد عملکرد جدید در کالبد قدیم دوم : تعیین دوره مداخله در هر دوره سوم : تدوین مبانی اقدام چهارم : عدم تقلید از سبکهای گذشته معماری دستور العملهای مرمتی را بر اساس نظریه ها و اصول مورد نظر بویی تو می توان به صورت زیر مطرح کرد . الف : دخالت در بنا با استفاده از مفاهیم کهن ولی متفاوت از سبک قدیم ب: تفاوت گذاشتن بین مصالح قدیم و جدید به هنگام اقدام ج: استقرار نمايشگاه در كنار هر نوع اقدام براي مشخص نمودن جايگاه عناصر مداخله د: معرفي بنا يا مجموعه هاي تاريخي با استفاده از امكانات آموزشي ر: حك تاريخ و زمان اقدام ز: توصيف مراحل مداخل و بيان علت اقدام