ساختار توسعه دهنده فناوري (الگوبرداري از صنعت نفت نروژ) صنعت نفت نروژ با حصول درك صحيحي از وضعيت منابع و ذخاير اين كشور متوجه اين مساله شد كه اگر روند قبلي برداشت از ذخاير ادامه يابد، درآمدهاي حاصل از اين صنعت در كمتر از 40 سال به صفر خواهد رسيد. بنابراين با توجه به تاثير قابل ملاحظه اين صنعت در اقتصاد نروژ در صدد جلوگيري از چنين رويدادي برآمدند   چكيده صنعت نفت در بخشي از چشم‌انداز بيست ساله خود دستيابي به جايگاه اول فناوري نفت و گاز در منطقه را به عنوان يكي از افق‌هاي پيش رو ترسيم كرده است. اين مساله اهميت موضوع فناوري و جايگاهي كه براي آن در صنعت نفت ديده شده است را مشخص مي‌كند؛ لذا در مقاله حاضر به تشريح ساختارهاي توسعه‌دهنده فناوري در صنعت نفت نروژ به عنوان يكي از پيشتازان جهاني در اين حوزه پرداخته و در نهايت با در نظر گرفتن موقعيت اين صنعت در ايران، به ارايه پيشنهاداتي مي‌پردازيم. نگاهي گذرا به صنعت نفت و گاز نروژ حاكي از آن است كه تا ابتداي سال 2002 ميلادي،‌ بالغ بر 40 درصد از كل منابع نفتي و در حدود 10 درصد از كل ذخاير گازي واقع در فلات قاره نروژ، استحصال شده است. گذشته از اين، بسياري از ذخاير باقيمانده نيز در حال توليد و يا در دست توسعه بوده است. دو سناريو محتمل براي آينده صنعت نفت و گاز نروژ با توجه به شرايط ذكر شده،‌ ادامه حيات صنعت نفت در نروژ را مي‌توان در قالب دو سناريوي محتمل مورد ارزيابي قرار داد. نتيجه حاصل از تحقق هر يك از سناريوها، به شكل يك منحني در شكل 1 نشان داده شده است. منحني پايين نشان‌دهنده حالتي است كه فعالان صنعت نفت نروژ از سرمايه‌گذاري‌هاي انجام شده در سال‌هاي گذشته و درآمدهاي فعلي و آتي حاصل از آن‌ها رضايت خاطر داشته و بنابراين تنها به فكر اجراي سياست تكميل هرچه سريعتر پروژه‌هاي فعلي نفت و گاز خواهند بود كه در صورت تحقق اين سناريو، توليد نفت و گاز از ميادين نروژ،‌ در كمتر از 40 سال به اتمام خواهد رسيد. منحني بالايي (سناريو دوم)، معرف حالتي است كه در آن پروژه‌هايي با درآمدزايي زياد در فلات نفتي نروژ به اجرا درآيد، به نحوي‌كه اين پروه‌ها ادامه روند كنوني توليد نفت و گاز را در نروژ تا 100 سال آينده تضمين كند.   استراتژي ملي فناوري صنعت نفت و گاز نروژ در قرن 21 (OG21)با توجه به نقش حائز اهميت صنعت نفت نروژ در اقتصاد اين كشور و كسب درآمد و اشتغال‌زايي آن،‌ مقامات اين كشور در صدد جلوگيري از وقوع سناريوي اول و تعقيب سناريوي دوم يا توسعه پايدار اين صنعت برآمدند. بدين منظور آن‌ها عنوان كردند كه تمام فعالان صنعت نفت و گاز بايستي فناوري را به عنوان مهم‌ترين عامل در كاهش هزينه‌ها و تقويت رقابت‌پذيري در اين صنعت و نيز رفع چالش‌هاي آتي فعاليت‌هاي نفتي نروژ مدنظر داشته باشند. بر همين اساس و در سال 2001 ميلادي،‌ تدوين استراتژي ملي فناوري صنعت نفت و گاز نروژ در قرن 21 با برخورداري از دو ويژگي نگاه بلندمدت به مقوله توسعه فناوري و فراگير شدن اين طرح در تمامي اجزاي صنعت نفت نروژ به ابتكار وزارت نفت و انرژي اين كشور در دستور كار قرار گرفت و گروهي تحت عنوان OG21 به منظور يكپارچه كردن صنعت نفت و گاز با يكديگر تحت يك استراتژي فناوري ملي مشترك و پايدار ايجاد شد كه سرانجام فعاليت آن منجر به تنظيم يك استراتژي فناوري جامع گرديده است. ساختار استراتژي در فرايند تدوين استراتژي،‌ ابتدا اهداف بلندمدت صنعت نفت نروژ مبني بر خلق بيشترين ارزش و صادرات رو به رشد فناوري بايد در قالب اهدافي مشخص‌تر و به شكلي كمي‌تر تفسير و تشريح شوند. بر همين اساس در استراتژي ملي صنعت نفت نروژ، به مجموعه ديگري از اهداف كمي نيز اشاره شده است كه مطابق برآوردهاي به عمل آمده، صنعت نفت نروژ بايد تا پيش از سال 2010 ميلادي به اين اهداف كمي دست يابد. به طور مشخص، كاهش هزينه توليد نفت در نروژ و رساندن آن به بشكه‌اي 8 دلار، از بارزترين اهداف مورد اشاره در اين استراتژي مي‌باشد. سپس بر اساس چشم‌انداز و اهداف تعيين شده (در شكل 2)،‌ تصوير روشني از مخاطرات صنعت نفت نروژ طي سال‌هاي آينده ترسيم مي‌گردد. در گام بعدي با توجه به اين چالش‌ها و بر مبناي چشم‌انداز بلند‌مدت صنعت نفت نروژ، حوزه‌هايي كه براي توسعه آتي اين صنعت در نروژ در زمره حوزه‌هاي اولويت دار فناوري (TTA) قرار دارند،‌ انتخاب مي‌شوند. پس از تعيين حوزه‌هاي اولويت‌دار فناوري، زيرفناوري‌هاي متناسب با هر يك از حوزه‌هاي اولويت‌دار مشخص مي‌گردند. نتايج حاصله، كه در قالب سند استراتژي صنعت نفت نروژ مي‌باشد، هر ساله تحت بازنگري قرار گرفته و هر سه سال يكبار نيز يك بازنگري اساسي روي آن انجام مي‌گيرد.   گروه‌هاي TTA پس از تعيين حوزه‌هاي هدف در تنظيم استراتژي فناوري ملي، هر حوزه هدف‌دار براي بررسي و اجرا به گروه‌هاي TTA (حوزه‌هاي اولويت‌دار فناوري) واگذار مي‌گردد. با توجه به استراتژي فناوري كلي نروژ، در حال حاضر 8 گروه TTA مطابق شكل 3 به فعاليت مشغول مي‌باشند. گروه‌هاي TTA با در نظر داشتن كل زنجيره ارزش، از برنامه‌هاي استراتژيك و بلندمدت گرفته تا تست پايلوت و واحد نمونه‌سازي، نيازهاي فناوريكي را در 3 دسته متمايز اولويت‌بندي مي‌كنند: 1 نيازهاي فناوريك كوتاه‌مدت (1 تا 3 سال) 2 نياز‌هاي فناوريك ميان مدت (3 تا 10 سال) 3 يجاد توانمندي‌هاي بلندمدت (بيش از 10 سال) نظام نوآوري در صنعت نفت نروژ سيستم ملي نوآوري نروژ در صنعت نفت در برگيرنده مجموعه‌اي از اجزاء فعال در صنعت و روابط بين آن‌ها مي‌باشد و بايد بتواند جريان دانش را در زنجيره ايجاد فناوري، از مطالعات و تحقيقات پايه تا استفاده از محصول يا خدمت، به خوبي پوشش دهد.