انواع پناهگاه ها و سرپناه برای زنده ماندن در محیط های طبیعی مختلف .سرپناه براي زنده ماني در طبیعت مهمترين فاکتور وجود سرپناه براي حفاظت درمقابل آفتاب، گرما و باد است. در صحرا مواد موردنياز براي ساخت سرپناه به راحتي دردسترس نيست.* پوشاندن بدن به وسيله شن محافظت اوليه اي درمقابل گرما به وجود مي آورد و از دست دادن آب از طريق پوست را کاهش ميدهد. در مناطق شني چاله اي در زمين بکنيد و يا حفره اي طبيعي پيدا کنيد و درون آن را با پارچه اي برزنتي بپوشانيد. لبه هاي آن را با شن روي زمين محکم کنيد. در مناطق صخره اي و سنگي چند تکه سنگ را روي هم بچينيد تا حفاظتي درمقابل چادر اسکان شما باشد. از پستي بلندي هاي طبيعي صحرا براي سرپناه و سايه استفاده کنيد مثلاً يک درخت، بوته ها، يا تل سنگهاي روي هم، غارها، سراشيبي هاي تپه هاي شني و يا ديواره هاي يک رودخانه خشک شده. (به دنبال نشانه هايي از جريان آب و سيل که شايد ناشي از بارندگي در کيلومترها دورتر باشد بگرديد. خوب نگاه کنيد و خوب گوش دهيد.) از پناهگاههايي که توسط مسافران و گردشگران قبلي ساخته شده و باقي مانده استفاده کنيد. گودال گودال مورد نظر بايد 6/0 تا 9/0 متر عمق داشته باشد. و ورودي آن بايد به سمت شمال باشد. کف گودال را بپوشانيد تا از انتقال رطوبت احتمالي زمين جلوگيري کند. از دو لايه پارچه برزنتي با حداقل عرض 25سانتيمتر که به عنوان عايق دربرابر گرماي خورشيد از شما محافظت خواهد کرد استفاده کنيد. ورودي گودال :ورودي گودال را بسيار کوچک و باريک بسازيد تا از بازتابش نور خورشيد به درون گودال جلوگيري کند منطقه اي ايده آل براي ساختن سرپناه در نزديکي آب، ابزارهاي مورد نياز يا مواد سوختي است. ويژگيهاي زمين زميني پهن و گسترده براي راحت خوابيدن. قسمتي مرتفع که آب به آنجا راه نيابد. ايمن دربرابر باد، جهت هاي شرقي و يا جنوبي تپه ها، جنگلها و موانع ديگر را براي اين کار انتخاب کنيد چرا که در نيم کره شمالي باد معمولاً از غرب مي وزد. از موانع طبيعي دربرابر باد استفاده کنيد تا زحمت ساخت و سازتان کمتر شود. موانعي ازقبيل صخره ها، درختان، درختان افتاده، غارها، پناهگاههاي درون سنگها و تپه هاي شني. در زمان سفر در مناطق کوهستاني در جستجوي غار، شکاف يا رف هاي سنگي باشيد. اگر در نزديکي يک حجم زياد آب، سرپناه مي سازيد از مناطقي که پايين تر از سطح آب هستند اجتناب کنيد. از آبراهه هاي خشک شده دوري کنيد چرا که يک توفان ممکن است جانپناه شما را دچار سيل کند. آب آيا آب دردسترس است؟ سرپناه خود را حداقل 27 متر پايين و دورتر از منبع آب خود بسازيد، بدين ترتيب ميتوانيد از آب آلوده نشده استفاده کنيد. * در نزديکي آبهاي راکد و آبهايي با جريان بسيار آرام جانپناه نسازيد، چراکه اين آبها احتمالاً محتوي تعداد زيادي حشره است. لوازم ساختن سرپناه موقعيتي را انتخاب کنيد که نزديک ابزارهاي مورد نياز و مواد لازم براي سوخت است. حشرات و حيوانات بهتر است برجستگي که براي ساختن سرپناه انتخاب ميکنيد رو به نسيم باشد يا منطقه اي درمعرض نسيم دريا باشد که حشرات دور شوند. مناطقي در جنگل که در نزديکي جريانهاي تند آب قرار دارد بسيار مناسب است به دليل اينکه پشه ها از اين جريانهاي تند دور هستند. از چاله هاي درمعرض آب گرفتگي و از ردپاهاي حيوانات دوري کنيد. مراقب مناطقي که پر از مورچه است باشيد.