كينزيولوژي‌ مفصل‌ هيژ يك‌ نمونه‌ از مفاصل‌ Ball and Socket در بدن‌ مي‌باشد كه‌ داراي‌ سه‌درجه‌ آزادي‌ و سه‌ محور حركتي‌ مي‌باشد كه‌ محورهاي‌ حركتي‌ مفصل‌ هيژ شامل‌ مواردزير مي‌باشد: محور عرضي‌ Transverse كه‌ در صفحة‌ فرونتال‌ قرار دارد و حركت‌ flex و extحول‌ ان‌ انجام‌ مي‌شود. محور عمودي‌ Vertical كه‌ در وضعيت‌ نوترال‌ مفصل‌ منطبق‌ با محور مكانيكال‌اندام‌ تحتاني‌ مي‌باشد و حركت‌ Rot حول‌ آن‌ انجام‌ مي‌شود. محور قدامي‌ خلفي‌ Ant. post كه‌ در وضعيت‌ ساژينال‌ قرار دارد و حركت‌ Abd وAdd حول‌ آن‌ انجام‌ مي‌شود. علاوه‌ بر اين‌ سه‌ محور دو محور ديگر نيز در اندام‌ تحتاني‌وجود دارد. محور مكانيكال‌ mechanical اين‌ محور از مركز مفاصل‌ اندام‌ تحتاني‌ ميگذرد و به‌طور نرمال‌ با محور آناتوميك‌ ران‌ كه‌ از ميان‌ تندي‌ خمود مي‌گذرد زاويه‌اي‌ تشكيل‌ مي‌دهدحدود 7-5 علت‌ ايجاد اين‌ زاويه‌ فاصله‌ است‌ كه‌ بين‌ سر خمور و تند خمور بواسطه‌ي‌گردن‌ خمود ايجاد شده‌ است‌. در ناحيه‌ي‌ ساِ پا محور مكانيكال‌ و محور آناتوميك‌ بر هم‌منطبق‌ مي‌باشند. محور آناتوميك‌: اين‌ محور در امتداد استخوانهاي‌ اندام‌ مربوطه‌ مي‌باشد محورآناتوميك‌ ران‌ و ساِ پا در امتداد هم‌ نمي‌باشند بلكه‌ با هم‌ زاويه‌اي‌ مي‌سازند كه‌ به‌ طرف‌خارج‌ باد مي‌شود و بنا زاويه‌ والگوس‌ فيزيولوژيك‌ (valgas angle) ناميده‌ مي‌شود. مفصل‌ هيژ از دو سطح‌ مفصلي‌ ساخته‌ شده‌ است‌ حفرة‌ استابولوم‌ و سر استخوان‌خمود. خمود: بزرگترين‌ و قويترين‌ استخوان‌ بدن‌ است‌. سر استخوان‌ خمود حدود 23 سطح‌يك‌ كره‌ را مي‌سازد و به‌ قطر 4 تا 5 سانتيمتر است‌. سر خمود به‌ طور كامل‌ توسط‌غضروف‌ مفصلي‌ پوشيده‌ شده‌ است‌. به‌ جز قسمت‌ كوچكي‌ در مركز آن‌ به‌ نام‌ Fovea كه‌محل‌ اتصال‌ ليگامان‌ Teres مي‌باشد. غضروف‌ مفصلي‌ سر خمور در قسمت‌ داخلي‌ وفوقاني‌ ضخيمتر است‌ تا قسمت‌ peripheral سر خمود بواسطه‌ي‌ گردن‌ خمود به‌ طورمايل‌ به‌ طرف‌ داخل‌، بالا و جلو متوجه‌ است‌. استابولوم‌: در سح‌ خارجي‌ استخوان‌ لگن‌ قرار دارد. درست‌ مثل‌ فيوژن‌ سه‌استخوان‌ ايسكيوم‌، ايليوم‌ و پوميس‌ استابولوم‌ تقريبا به‌ اندازه‌ يك‌ نيمكره‌ مي‌باشد و فقط‌قسمت‌ محيطي‌ ل‌آن‌ كه‌ به‌ شكل‌ نعل‌ اسب‌ است‌ داراي‌ پوشش‌ غضروفي‌ مي‌باشد. قسمت‌مركزي‌ آن‌ بنام‌ حفره‌ي‌ استابولار (acetabular fossal) مي‌باشد و فاقد پوشش‌ غضروفي‌مي‌باشد و توسط‌ بافت‌ چربي‌ و ليگامان‌ ترس‌ پوشيده‌ است‌. قسمت‌ محيطي‌ آن‌ كه‌ داراي‌پوشش‌ غضروفي‌ مي‌باشد در طرف‌ پائين‌ توسط‌ يك‌ بريدگي‌ عميق‌ بنام‌ acetabularnothch قطع‌ شده‌ است‌ و به‌ آن‌ شكل‌ يك‌ نعل‌ اسب‌ داده‌ است‌. عمق‌ حفرة‌ استابولوم‌ توسط‌يك‌ ليدي‌ فيبروكارتيلاژي‌ به‌ نام‌ acetabulum labrum زياد شده‌ است‌. اين‌ لابودم‌ علاوه‌بر افزايش‌ عمق‌ حفره‌، به‌ نحوي‌ است‌ كه‌ سرخمود را دربر مي‌گيرد و به‌ نگهداري‌ سرخموددر داخل‌ حفره‌ كمك‌ مي‌نمايد. غضروف‌ مفصلي‌ حفرة‌ استابولوم‌ در قسمت‌ خارجي‌ (به‌خصوص‌ فوقاني‌) ضخيمتر از قسمت‌ مركزي‌ مي‌باشد. استابولوم‌ به‌ سمت‌ خارج‌، پايين‌ وجلو متوجه‌ است‌. در يك‌ مقطع‌ عمودي‌ از استابولوم‌ ديده‌ مي‌شود كه‌ حفره‌ي‌ مزبور به‌طرف‌ پايين‌ متوجه‌ است‌ و زاويه‌اي‌ حدوده‌ ْ40-30 با صفحه‌ي‌ افقي‌ مي‌سازد بطوريكه‌قسمت‌ فوقاني‌ حفره‌ مثل‌ سقفي‌ روي‌ سر خمود را مي‌پوشاند. اين‌ پوشش‌ و اين‌ زاويه‌ فوِدر استابيليتي‌ مفصل‌ نقش‌ مهمي‌ را دارد و ميزان‌ آن‌ را توسط‌ زاويه‌ (W)wiberg اندازه‌مي‌گيرند كه‌ حدود ْ30 مي‌باشد. سقف‌ حفرة‌ استابولوم‌ در زمان‌ W.B بيشترين‌ فشار را تحمل‌ مي‌نمايد، در نتيجه‌ هم‌غضروف‌ مفصلي‌ استابولوم‌ و هم‌ سرخمور در قسمت‌ فوقاني‌ از همه‌ ضخيمتر مي‌باشد. زاويه‌هاي‌ خمور: دو زاويه‌ بين‌ گردن‌ خمور و تند خمور وجود دارد. در سير تكاملي‌،تندي‌ خمور، تنه‌ي‌ خمور به‌ تدريج‌ ext , med Rot , Add مي‌شود، درحاليكه‌ سر و گردن‌خمور در وضعيت‌ اوليه‌شان‌ باقي‌ مي‌مانند. Add تنه‌ خمود نسبت‌ به‌ سر و گردن‌ آن‌،اندامهاي‌ تحتاني‌ را در زمان‌ ايستادن‌ روي‌ دوپا در وضعيت‌ موازي‌ قرار مي‌دهد، medRot تند خمور، مونديلهاي‌ خمور را در وضعيتي‌ متوجه‌ به‌ جلو قرار مي‌دهد. ايجاد اين‌زاويا ناشي‌ از انتقال‌ از حالت‌ چهار دست‌ و پا به‌ حالت‌ ايستاده‌ روي‌ دوپا مي‌باشد. a - در صفحه‌ فرونتال‌: در صفحه‌ي‌ فرونتال‌ گردن‌ خمور و تنه‌ي‌ خمود با هم‌زاويه‌اي‌ مي‌سازند بنام‌ Neck - To - Shaft angle اين‌ زاويه‌ ناشي‌ از ext , Add تندخمور نسبت‌ به‌ گردن‌ آن‌ مي‌باشد كه‌ بتدريج‌ ايجاد شده‌ است‌. در نوزادان‌ اين‌ زاويه‌ حدودْ150 مي‌باشد. به‌ مرور زمان‌ به‌ علت‌ فشار وزن‌ در زمان‌ ايستادن‌ اين‌ زاويه‌ كم‌ مي‌شودبطوريكه‌ در بالغين‌ اين‌ زاويه‌ حدود ْ125 و در افراد مسن‌ تا 120 هم‌ مي‌رسد. در صورتيكه‌اين‌ زاويه‌ بيشتر از حد نرمال‌ خود شود آن‌ را بنام‌ coxa valga و اگر كمتر از حد نرمال‌خود باشد به‌ coxa vara مي‌گويند. در صفحه‌ افقي‌ يا عرضي‌: در اين‌ صفحه‌ بين‌ گردن‌ خمور و محور عرضي‌تونديلهاي‌ خمور زاويه‌اي‌ ايجاد شده‌ است‌ بنام‌ زاويه‌ي‌ anteversion يا زاوية‌ torsion اين‌زاويه‌ حدود ْ12 در بالغين‌ مي‌باشد. اين‌ زاويه‌ براثر med Rot تند خمور نسبت‌ به‌ سر وگردن‌ آن‌ ايجاد شده‌ است‌. ارتباط‌ بين‌ سطوح‌ مفصلي‌ هيپ‌: در وضعيت‌ نوترال‌ ايستاده‌ سرخمور كاملاً توسط‌حفره‌ي‌ استابولوم‌ پوشيده‌ نمي‌شود و قسمت‌ قدامي‌ فوقاني‌ سر بدون‌ پوشش‌ مي‌باشد.اين‌ عدم‌ تطابق‌ سطوح‌ مفصلي‌ به‌ خاطر اين‌ است‌ كه‌ محورهاي‌ حفرة‌ استابولوم‌ و گردان‌خمور در امتداد هم‌ نمي‌باشند. براي‌ اينكه‌ سر كاملاً در داخل‌ حفره‌ جاي‌ بگيرد بايستي‌خود وضعيت‌ چهار دست‌ و پا به‌ خود بگيرد. و اين‌ خود دليلي‌ بر اين‌ مي‌باشد كه‌ انسان‌ ازحالت‌ چهار دست‌ و پا به‌ حالت‌ ايستاده‌ تكامل‌ يافته‌ است‌.