فرمت فایل: ورد –Word و قابل ویرایش تعداد صفحات: 26     - کوير کوچک )کوير مسيله ( از شمال به کوههاي البرز شرقي و مرکزي , از جنوب به کوير ريگ جن, از غرب به کوههاي مرکزي ايران و سلسله جبال کرکس و از غرب به کوير بزرگ محدود مي شود . اين کوير در بر گيرنده کويرهاي مرنجاب , بند ريگ , دره نخجير , کوير سمنان و درياچه نمک آران , حوض سلطان و کوههايي همچون سياه کوه , سفيدآب , کوه طلحه , کوه دم و کوه يخاب مي باشد . وسعت کوير مسيله بيش ازده هزار هکتار مي باشد ودرحال حاضر قسمتهاي عمده آن پوشيده ازدرختان گز وتاغ مي باشد ودرحقيقت يکي ازمراکز کويري جنگلي ايران محسوب مي شوند بدليل ارتفاع پايين دشت مذکور ( حدود 800 متر ازسطح دريا) ازساير نقاط اطراف شيب ملايم دشتها وارتفاعات شهرقم واراضي شمالي دشت مذکور به طرف دشت مي باشد همچنين درياچه نمک و کوير مسيله مصب دو رودخانه مهم مرکزي ايران يعني رودخانه قمرود ( اناربار) ورودخانه قره چاي مي باشد.درروزگار نه چندان دور حدود 50 سال پيش دشت مذکور داراي يکي ازبهترين مراتع استپي ودشتي بوده به گونه اي که محل چراي اسبهاي دولتي درآن زمان بوده ونيز رمه هاي بزرگ گوسفند وشتر دردشت مذکور به چرا پرداخته اند علاوه برمراتع خوب درسالهاي گذشته دشت مسيله يکي ازبزرگترين توليد کنندگان غلات (گندم ، جو و...) دربخش مرکزي ايران بوده است. ازنظر زيستگاهي دشت مسيله ازقديم الايام زيستگاه آهو وجبير وگوره خر آسيايي وايراني بوده است اما درحال حاضر به علت شکار بي رويه ازبين رفتن زيستگاه ها ، تعداد اينگونه حيوانات بسيار کم ونادر است اما قابليت زيستگاهي منطقه جهت حيوانات ذکر شده همچنان به قوت خود باقي است. منطقه کوير مسيله مي تواند زيستگاه مناسبي براي هوبره که ازپرندگان حمايت شده وکمياب است ( خصوصا" درفصل زمستان) باشد ودرفصل پائيز وزمستان درآبگيرهاي دشت انواع پرندگان مهاجر ازقبيل انواع مرغابي وحشي ، اردک ، غاز، فلامينگو ، بازهاي شکاري وباقرقره و... ديده مي شود درسال گذشته يک گله هفت تايي گورخر ايراني درکنار درياچه حوض سلطان مشاهده شده است. وهمچنين مار، روباه وخرگوش نيز درمنطقه وجود دارد. مسيله وکوير قم دوزيسگاه استان وبخشي ازپارک ملي کوير است که مورد حفاظت قرار مي گيرد وجود گونه هاي نادر جانوري نظير هوبره ، آهو، امکان زيست جانوري مانند يوزپلنگ به اهميت حفاظت وحراست اين منطقه مي افزايد افزون براينکه زيستگاههاي زيباي موجود دراستان وجود سگ آبي ، انواع پرندگان ومهاجرت انواع غازها، اردکها وپرندگان به اطراف درياچه حوض سلطان ودرياچه نمک وآشيانه سازي دراطراف مسيل رود قم درنماي زيست بومهاي استان بسيار موثر است. نقاط ديدني کوير مسيله آفتاب راه‌هاى ارتباطى تهران به قم: راه شوسهٔ کنونى تهران - قم در سال ۱۸۸۳ ميلادى توسط اتابک ساخته شد و انگيزهٔ پى‌ريزى آن پيدايش درياچهٔ حوض سلطان بود. در مسير اين راه ارتباطى، پل‌هاى تاريخى و کاروان‌سراهايى قرار داشت که به مرور زمان يا تخريب شد يا به کلى از ميان رفتند. از قم‌رود به سوى شمال شرقى و به موازات درهٔ قم‌رود، «پل دلاک» قرار داشت که پس از اتصال قم‌رود به قره‌چاى ايجاد شد و منزل اول نيز به نام پل‌ دلاک بود. اين پل ۱۶ دهنه داشت که چند دهنه آن ويران شده است. بناى پل از آجر و مربوط به دورهٔ‌ صفويه است و براى برقرارى ارتباط ميان قم و مشهد ساخته شده بود. يک راه قديمى از پل دلاک به طور مستقيم از حاشيهٔ غربى مسيله به سوى ورامين و گرمسار مى‌رود. نام پل برگرفته از اسم يکى از شخصيت‌هاى دورهٔ صفوى است. در شمال اين پل، دو ساختمان ويرانه قرار دارد که سابقاً اقامتگاه کاروا‌ن‌ها بود، اوّلى از خشت و گل و شبيه به کاروان‌سراست و دومى از آجر بنا شده و مانند قلعه است. از پل دلاک به سمت شمال، يک راه ارتباطى از بلندى‌هاى باقرآباد مى‌‌گذشت و با عبور از ميان چال سلطان، به منزل دوم که کاروان‌سراى حوض نام داشت مى‌رسيد.کاروان‌سراى حوض، قلعه‌اى محکم دارد و از آجر بنا شده و در زمان گذشته چند رشته قنات و آب‌‌انبار بزرگ آن را پر مى‌کرد. کاروان‌سراى حوض چندين بار تعمير شده و هم اينک مسکونى است. کاروان‌سراى دير: در مسير راه تهران به قم، پس از حسن‌آباد، راهى به سمت چپ جدا مى‌شود که به بند على‌‌خان و ورامين مى‌رود. اين راه در جهت شمال غربى به جنوب شرقى و در شمال رودشور قرار دارد.۱۲ کيلومتر پيش از بند على‌خان راهى ديگر از جنوب به شمال آن را قطع مى‌کند. اگر راه را به سوى جنوب دنبال کنيم به کاروان‌سراى دير مى‌رسيم و امتداد آن به طرف شمال از طريق دولت‌آباد به ورامين مى رسد؛ اين همان راه قديمى ساسانى است که اصفهان را به رى وصل مى‌کرد. کاروان‌سراى کنونى دير روى ويرانه‌هاى ديرالجص يا