فرمت فایل: ورد –Word و قابل ویرایش تعداد صفحات: 66     «هنرمندان ساسانی صحنه های شکار جانورانی مانند شیر، گراز، گربه و ببر و گوزن و غیره را در فضای تنگ و فشرده ترسیم کرده اند که در آنها شاه تاج شاهی را بر سر و جامه مخمل مزین به جواهر بر تن و سلاح زرین بر دست، حیوانات را پیاده یا سواره تعقیب می کند، در این تصاویر هنرمندان دلیری و قدرت شاهن این سلسله را به بیننده القا کرده اند.» کشتن جانوران مهیب به دست «قهرمان - شاه» در هنر خاور نزدیک، باستانی و تاریخی دیرین سال داشته است و این مضمون در دوره ساسانی نیز مردم پسند و رای مانده و نقشش در دیوار نگاره ها و گچبری ها و کلا در تزئینات دست ساخته های ساسانی، مخصوصا مشهورترین آنها یعنی ظروف سمین ممتاز به کار رفته است. هنرمندان ساسانی برای ساخت ظروفشان بندرت از طلا و اغلب از نقره استفاده می کردند و نمونه هایی برای تمام طبقات اجتماعی بوجود آورده اند و مردم نیز آنها را تقلید می کردند. شکلهای این ظروف سمین متناسب با شکوه دربار ساسانی است. این ظروف شامل: قابها، کاسه ها، جامهای گرد یا زورقی شکل با لبه های صاف یا دالبردار، تنگ ها و ابریق هاست. و علاوه بر کاسه و پیاله و بشقاب، اشیای دیگری مانند گلدان، مجسمه های جانوران، سر جانوران و سایر لوازم تزئینی نیز از ورقه نقره ساخته می شد. روش ساخت اینها (بویژه در سده های سوم و چهارم که دوره رونق آنهاست) چنین بود که هر یک از عناصر تزئینی یک اثر هنری بطور جداگانه ساخته می شد و سپس آنها را پس از مطلا کردن بر روی شی مورد نظر جوش می دادند. این روش که در یونان و روم ناشناخته بود روشی کاملا ایرانی است و کهن ترین نمونه شناخته شده این نوع ظروف، «قاب زیویه» است. در برخی از اشیاء ابتدا آنها را برجسته کاری کرده و سپس حکاکی کرده اند، در این موارد با برگ نازکی از نقره پست و بلندی های شیئی را پوشانده و آنرا دارای طلا مضاعف کرده اند. برخی دیگر از ظروف ریخته گری و قالب ریزی شده اند و در آثار متأخر تمام تزئینات ظرف فقط کنده گری شده است. «نقش اصلی در این ظروف تصویر شاه است. جام ساسانی مانند نقش برجسته خاصیت نمایشی دارد و چون در کارگاههای کاخ ساخته می شود از اینرو شکوه پادشاه را تجلیل می کند.» «همانطور که ذکر شد زیباترین قطعات از لحاظ فن در قرون 3 و 4 میلادی بوجود آمده اند و کارهای بعدی غالبا جز استنتاخ کارهای سابق چیزی محسوب نمی شود.» نقره کاری آغازین ساسانیان عمدتاً عبارت بود از ساختن کاسه ای ساده با کنده کاری یا قلمزنی که تصویر سر و گردن مالک آن در وسط آن بود. «امروز فقط تعدادی در حدود صدها قاب و جام در دست است که بیشتر آنها از کشفیات اتفاقی در روسیه شرقی یا در اورال بدست آمده است. این مجموعه در موزه ارمیتاژ نگاهداری می شود. نمونه های کمیابی هم در مجموعه های مختلف اروپا و آمریکا است که بصورت پراکنده هستند. به تازگی موزه تهران دارای چند نمونه پر ارزش شده است که در ایران یافت شده اند.» و در آخر لازم به ذکر است که نه تنها پادشاهان ساسانی از این ظروف سیمین استفاده می کردند بلکه آن ها را به عنوان کالایی مرغوب و هدیه ای مناسب به پادشاهان و فرمانروایان همزمان خود هدیه می کردند و یا به عنوان کالایی مردم پسند به بازارهای دور افتاده برای تجارت می فرستادند. یاد کرد، و پررونق ترین دوره این مبادلات در دوران سلطنت خسرو اول و خسرو دوم (قرون 6 و 7 م.) است.   2-1- قلمزني محصولات مس و برنج يكي از ظرايف صنايع دستي ايران، قلمزني بر روي انواع فلزات و آلياژهاست كه سابقه‌يي بسيار طولاني دارد. قلمزني هنر نقر (كندن) نقوش بر اشياء فلزي است. اين هنر در كشورمان همواره با استيل ايراني ملازمت داشته و نقوش آن، گل و بته‌هاي ايراني بوده است. در نقر فلز، معمولاً منقاش قلمزن، تراشه‌هاي فلزي يا ناهمواري‌هايي در حدود خطوط شكاف‌ها باقي مي‌گذارد و استاد قلمزن يعني صنعتگري كه كارا و قلمزن است، در پايان كار، اين تراشه‌ها را با كاغذ سمباده پاك مي‌كند و خطوط را هموار مي‌سازد. به هر حال قلمزني هنري است كه طي آن هنرمند قلمزن، نقوش اصيل و سنتي را با ابزار و وسايل ساده و دستي ولي با مهارت و هنرمندي، بر روي شيء مورد نظر نقر مي‌كند. در گذشته هنرمندان اين رشته در زمينه‌ي ساخت و پرداخت انواع ظروف و آثار ديگري از فلزات و آلياژهاي مختلف فعاليت داشتند و بر روي طلا و نقره نيز به قلمزني مي‌پرداختند. ولي در حال حاضر، كار اين گروه بيشتر به نقش نشاندن بر روي مس و برنج و آلياژهاي مختلف و ندرتاً به قلمزني بر روي نقره محدود مي‌شود. همچنين در گذشته هنرمندان اين رشته اشياء و آثار و محصولاتي را كه به قلمزني روي آن مي‌پرداختند خودشان تهيه مي‌كردند در حاليكه هم اينك اين كار توسط كارگاههاي ساخت انجام مي‌شود و كمتر اتفاق مي‌افتد كه صنعتگر قلمزني، خودكار ساخت شيء را نيز انجام دهد. براي قلمزني ابتدا پشت سطح شيء يا اثري را كه قرار است قلمزني كنند، باز مي‌پوشانند تا ظرف خالي طي مرحله‌ي قلمزني بر اثر ضربات چكش و فشار قلم، تاب برنداشته و هم از سر و صداي زياد جلوگيري شود. براي اين عمل يعني قيراندود كردن پشت كار، قير جامد را در دستگاه ذوب قير، ذوب مي‌كنند. سپس قير ذوب شده به صورت لايه به لايه روي محل مورد نظر مي‌كشند تا قشر نسبتاً ضخيمي تشكيل گردد پس از سرد شدن ظرف، با كشيدن دوغاب سفيدي، محل مورد قلمزني را جهت طراحي آماده مي‌كنند. دوغاب مذكور صرفاً براي بهتر نمايان شدن خطوط طراحي مي‌باشد كه به وسيله‌ي مداد كشيده مي‌شود. طراحي طرح‌هاي ظروف قلمزني كه اكثراً از طرح‌هاي سنتي الهام مي‌گيرد به چند طريق به مرحله‌ي اجرا گذاشته مي‌شود: 1. رسم طرح توسط شخص قلمزني كه در طراحي نيز مهارت دارد مستقيماً روي سطح مورد نظر. 2. رسم طرح بر روي كاغذ، و سوزني نمودن خطوط اصلي، سپس به وسيله‌ي كوبيدن سمبه (پارچه‌اي كه درون آن را از گرد زغال يا جوهر پر نموده‌اند) بر روي كاغذ، اثر قسمت‌هاي سوراخ شده را بر روي سطح كار،‌ايجاد و سپس شروع به قلمزني مي‌نمايند.