فرمت فایل: ورد –Word و قابل ویرایش تعداد صفحات: 21       نظريهٔ انرژى مازاد که به ربرت اسپنسر - H.Spencerنسبت مىدهند قبلاً توسط شاعرى بهنام شيلر - Schillerعنوان گرديده بود و لذا به نظريهٔ اسپنسر و شيلر معروف است. طرفداران اين نظريه معتقد هستند که بدن مقدارى انرژى دارد که آن را بهصورت فعاليت هدفدار يعنى کار و فعاليت بدون هدف يعنى بازى مصرف مىکند. اسپنسر اعتقاد داشت حيواناتى که در ردهٔ بالاى سلسلهٔ تکاملى قرار دارند کليهٔ وقت و انرژى خود را صرف پيدا کردن غذا نمىنمايند بلکه انژرى مازاد خود را در فعاليت ديگرى بهکار مىگيرند. شيلر معتقد است يوان زمانى که احساس کمبود نمايد کار مىکند. زمانى که سرشار از انرژى است بازى مىکند و مازاد بر آن، فشارى است براى فعاليت. براساس اين نظريه هرگاه انرژى بدن از حدّ متعادل بيشتر شود و ارگانيسم افزايشى مازاد در انرژى خود احساس کند بازى جلوهگرى مىکند ر اين نظريه اعتقاد بر اين است که نيروى وجودى انسان براى رفع حوائج و تأمين بقاء مصرف مىگردد و مازاد بر آن در راههائى مصرف مىشود که در آن هدفهاى انتفاعى موردنظر نيست. سادهترين و بىآلايشترين اين فعاليتها جهت صرف قواى مازاد بازياست لانگه معتقداست که هنر از بازى مىتراود و بازى فشار نيروى زايد ارگانيسم مىباشد که بر اثر مصروف گشتن آن، سرخوشى و سرمستى ايجاد شده و فرد متلذذ مىگردد. لوئي معتقداست نظريهٔ انرژى مازاد بهعنوان نوعى شيوهٔ تبيين کلى بازي، دو نقطهٔ ضعف دارد: اولاً نمىتواند ميان اشکال مختلف بازى فرق بگذارد، ثانياً فقدان بازى را در گروههاى معينى از کودکان از قبيل معلولان ذهنى که در مؤسسات ويژه زندگى مىکنند تبيين نمىکند. نظریه رفع خستگی براساس نظريهٔ پاتريک - Patrikنظريهٔ رفع خستگى با عنوان تنشزدائى - Relaxation Theoryاخيراً مورد توجه قرار گرفته است. انسان کنونى در فضاى پُر تحولى که قرار گرفته است روزبهروز بايد با تغييرت مختلف روبهرو شده و آنها را تحمل نمايد و با توجه به اينکه از لحاظ جسمى و روانى ظرفيت محدودى دارد در مقابل تغييرات روزبهروز فزاينده گاهى مقاومت خود را از دست داده و به شيوههاى ارتباطى غيرعادى و ناسالم پناه مىبرد. پيشرفت تمدن، رشد مشاغل: پيچيدگى روز افزون زندگى و انجام کارهائى که به جنبش و حرکت بيشتر نياز ندارد به همراه هزاران نتيجهٔ ناخواستهٔ تمدن، خستگى و فشار روحى را به ارگانيسم انسانى وارد مىآورد، بهطورىکه در وضعيت کنونى سرگرمىهاى افراد نيز حالت تکرارى بهخود گرفته و خستگى افراد را بيشتر مىکند و بيشتر اين وضعيتها به قول اريک فرام - Arich Frommناشى از گسست رابطهٔ طبيعى بين انسان و محيط مىباشد. انسانهاى اوليه چون با طبيعت ارتباط تنگاتنگ و طبيعى داشتهاند لذا فعاليت جسمى و تحرک آنها بيشتر بوده و بنابراين انرژى مازادى در آنها باقى نمىماند ولى امروزه که انسانها از اين ارتباط محروم هستند ناگزير جهت رفع تنش و نيل به آسايش و آرامش به بازى روى مىآورند. آنهائى که به خاطر هيجان، خود را از پل مىاندازند، آنهائى که در آسمان از هواپيما بيرون مىپرند و يا آنهائى که مىخواهند روى آب راه بروند و ... همه در جستجوى وضعيتى هستند تا آنها را از يکنواختى زندگى بيرون بياورد. در نظريهٔ رفع خستگى يا نظريهٔ تفريحات (Recreation Theory) برخلاف نظريهٔ انرژى مازاد اعتقاد بر اين است که بازى عامل يا طريقهاى است که بدان وسيله انسان انرژى از دست رفتهٔ خود را جبران مىکند اين نظريه را به لازاروس - Lazarusنسبت مىدهند، وى نظر خود را در اعتراض به انرژى مازاد اينگونه مطرح مىکند که بازى فرصتى است جهت آرامش و بازگرداندن نيروهاى ذهنى از دست رفته. لازاروس اعتقاد دارد از آنجائى که انجام کار يا فعاليت نياز زيادى به انرژى دارد ارگانيسم نيز جهت تأمين انرژى از دست رفته به استراحت نياز پيدا مىکند ولى استراحت صِرف، جهت تأمين انرژى مصرفى کافى نيست و در اين ميان بازى نقش اساسى در تأمين قواى از دست رفته ايفاء مىنمايد.