چکیده :

تحقیق حاضر که تحت عنوان اثرات مخاطرات ژئومورفولوژی در توسعه شهری (مطالعه موردی : حوضه بجنورد) به اتمام رسیده است، براساس تحلیل منابع موجود ، بازدیدهای مکرر از منطقه و برخی از نتایج آزمایشگاهی صورت گرفته و در هشت فصل به شرح زیر تنظیم شده است :

در فصل اول ، کلیات طرح شامل چگونگی انتخاب موضوع تحقیق در منطقه بجنورد ، بیان مسئله و ضرورت تحقیق با پرسشهای آغازینی که در حوضه بجنورد قابل طرح بوده ، جهت رسیدن به اهداف مورد نظر مطالعات مشابه یا نزدیک به موضوع مورد نظر که قبلاً انجام گرفته ابزارها ، مواد و داده های موجود و قابل دسترس ؛ نقشه ها (زمین شناسی - توپوگرافی) در مقیاس های مختلف ؛ تصاویر ماهواره ای از دوره های متفاوت ، عکس های هوایی از دوره های مختلف مطرح شده است . در فصل دوم این پژوهش به زمین شناسی و مورفوتکتونیک منطقه مورد مطالعه پرداخته شده است . از آنجائیکه این واحد از فلات ایران در شمال شرق ، به صورت یک واحد مستقل شکل گرفته است ، تحول ساختمانی و چینه شناسی آن طی دوره های زمین شناسی بررسی و تشریح گردیده ؛ در ادامه مطالبی پیرامون فعالیت تکتونیکی در کپه داغ و قابلیت های لرزه خیزی منطقه و گسلهای موجود در حوضه مورد مطالعه قرار گرفته است .

در فصل سوم داده های اقلیمی و تأثیر آن در مورفولوژی منطقه مورد مطالعه ، با استفاده از داده ها آماری ایستگاههای مجاور ، تعیین نوع اقلیم با استفاده از روش آمبرژه و دومارتن انجام گردیده ، تبخیر و تعرق ، رگبارهای کوتاه مدت (شدت - مدت) و تأثیر آن در مخاطرات ژئومورفولوژیکی (مثلاً سیل) مورد بحث شده است در بخش آخر این فصل پالئوکلیما و تأثیر آن در شکل گیری پوشش سطحی زمین، لس ها و برخی از اشکال مورفولوژیکی بررسی شده است .

در فصل چهارم به منظور برآورد مخاطرات ژئومورفولوژیکی آبراهه ها ،که در توسعه شهری این حوضه مؤثرین عامل محسوب می شوند. ویژگیهای آبراهه ای از نظر سیل خیزی ، مورفومتری ، شیب عمومی ، ارتفاع ، فرسایش رسوب ، شیب و پروفیل مورد بررسی بوده است ، منطقه به زیر حوضه های هیدرولوژیک و مناطق غیر هیدرولوژیک (حوضه های شهری)، تقسیم شده است آبراهه های مخاطره آمیز(سیل خیزی) آنها در توسعه شهری بجنورد جداگانه بررسی گردیده است.

در فصل پنجم خصوصیات سنگ شناسی و رسوبی منطقه مورد مطالعه از نظر ژئومورفولوژی به عنوان دیگر عامل مهم مخاطرات ژئومورفولوژیکی و اثرات آنها در توسعه شهری ،مورد بررسی گرفته است ؛ ضمن تشریح واحدهای سنگی رسوبی و واحدهای رسوبی غیر سنگی اثرات آنها را در پایداری و ناپایداری جهت توسعه شهری ، خواص هر یک از سازندها در توسعه آبهای زیر زمینی ، مخاطرات مکانیکی خاک و قابلیت روان گرایی خاکهای جوان و رسوبات آبرفتی دوران چهارم در حوضه مورد بررسی و تحلیل واقع شده است .

در فصل ششم ،به قابلیت های مورفوتکتونیکی و مخاطره شناسی شهر بجنورد پرداخته است . ضمن تشریح تکامل تکتونکی ایران ، تحولات ساختاری و ساختمانی کپه داغ و ویژگیهای هندسی چین ها در پیرامون حوضه و سر انجام به حوضه مورد مطالعه توجه شده است ، گسلها و انواع آن در حوضه مورد بررسی؛و با توجه به تأثیر تکتونیک در شکل زایی حوضه و شهر ، نتایجی بدست آمده است زلزله های احتمالی در دوره بازگشتها و ضرایب آن محاسبه ، پتانسیل لرزه زایی برخی گسلهای فعال پیرامون حوضه تعیین گردید .

در فصل هفتم ، پیش بینی روند توسعه شهری و تأثیر آن برفرایندها ، مورد مطالعه و بررسی قرار گرفته است . در این فصل ضمن توجه به توسعه شهری ازادوار گذشته ، رشد جمعیت (به عنوان عامل مهم انسانی توسعه شهری بجنورد) ، در طی دوره آماری 1385 – 1335 مورد مطالعه ، نرخ رشد ، زاد ولد و مرگ و میر و تأثیر آن در افزایش و کاهش جمعیت ، برآورد و پیش بینی جمعیت تا افق 1485 (یکصد سال) و نیازهای اساسی ؛آب (مصرف سرانه روزانه و سالانه) فضای مورد نیاز ، جهت توسعه شهری در طی یکصد سال آینده از مواردی است که در این فصل به آن پرداخته شده است .

در فصل هشتم این رساله ،با اثبات فرضیه ها و پاسخ به سئوالات پژوهش نتایج بدست آمده و پیشنهادات با توجه به نتایج حاصله ارائه شده است .

 

 

فهرست عناوین

عنوانصفحه

چکیده : 1

مقدمه : 3

فصل اول : کلیات طرح تحقیق

1-1 چگونگی انتخاب موضوع تحقیق.. 5

1-2 معرفی محدوده مورد مطالعه. 5

1-3 بیان مسئله و ضرورت پژوهش…. 6

1-4 پرسشهای تحقیق.. 11

1-5 فرضیه های تحقیق.. 11

1-6 اهداف تحقیق.. 11

1 -7 پیشینه تحقیق.. 12

1-7-1در سطح جهانی.. 12

1-7-2 در سطح ملی.. 12

1-7-3 در سطح منطقه مورد مطالعه. 13

1-8 استفاده کنندگان از تحقیق.. 14

1-9 متدولوژی پژوهش…. 14

1-9-1 روش تحلیل.. 14

1-9-2 روش تحقیق.. 14

فصل دوم : داده های ساختمانی

2-1واحدهای بزرگ ساختمانی رسوبی در شمال شرق ایران. 21

2-1-1- بحثی درباره موقعیت ساختاری کپه داغ: 22

2-2تاریخچه چینه ای کپه داغ: 23

2-2-1 زمین ساخت کپه داغ : 24

2-2-2 زمین شناسی – چینه شناسی و لرزه خیزی حوضه بجنورد 24

2-2-2-1 سازند شمشک یا کشف رود 25

2-2-2-2 سازند چمن بید یا دلیچای25

2-2-2-3 سازتند مزدوران 26

2-2-2-4 سازند کرتاسه26

2-2-2-5 سازند شوریجه26

2-2-2-6 سازند تیرگان27

2-2-2-7 سازند سرچشمه 28

2-2-8 سازند سنگانه28

2-2-2-9 نهشته های نئوژن29

2-2-2-10 سازند کواترنری 30

2-4 گسل های کپه داغ و لرزه زمین ساخت… 37

2-5-1-1زون گسلی قوچان- رباط.. 40

2-5-1-2زون گسلی شمال شرق بجنورد. 40

2-5-1-3 گسله غربی شیخ.. 40

2-5-1-4 زون گسلی آشخانه. 41

2-5-1-5 گسله دنقوز داغ. 41

2-5-1-6 گسله رباط قره بیل.. 41

2-5-1-7 گسله میامی.. 41

2-5-1-8 گسله جاجرم. 41

2-5-1-9 گسله قلی.. 41

2-5-1-10 گسله نابیا 41

2-5-1-11 گسله سوقا 42

2-5- 1-12 گسله مراوه تپه. 42

2-5- 1-13 گسله تکل کوه 42

2-5-1-14 گسله قورخود. 42

2-5 -2لرزه ساخت استان خراسان شمالی.. 42

2-5-2-1 قابلیت لرزه خیزی.. 43

2-5-2-2 پهنه لرزه زمین ساختی زون گسلی کپه داغ. 43

2-5-2-3 پهنه لرزه زمین ساختی کپه داغ. 44

2-5-2-4ارتباط پهنه لرزه زمین ساختی ایران مرکزی.. 44

5-2-2-5 قابلیت و بزرگی لرزه های منطقه. 45

2-5-2-6 ژرفای لرزه ها 45

2-6 گسله شناسی روی سازندها در حوضه شهری بجنورد. 46

2-6-1گسل های تراستی و واژگونه. 46

2-6-1-1 گسل فیروزه 46

2-6-1-2 گسل ارکان. 47

2-6-1-3 گسل حصار. 47

2-6-1-4 گسل چهار خروار. 47

2-6-1-5 گسل آبچور. 48

2-6-2 گسل واژگونه 48

2-6-2-1 گسل های واژگونه قره قوزی.. 48

2-6-2-2 گسل واژگونه باباامان. 48

2-6-3 گسل های راستالغز. 49

2-6-3-1 زون گسلی شمال خاوری بجنورد. 49

2-6-3-2گسل چوکانلو. 50

2-6-4 گسل های عادی.. 51

2-7 کلیات ساختاری.. 51

2-7-1 چین ها 51

2-7-2 ویژگیهای هندسی ساختارهای چین.. 52

2-7-2-1 مکانیزم چین خوردگی و تحلیل تنش…. 54

فصل سوم : اقلیم – ژئومورفولوژی

3-1 مقدمه. 58

3-2- بررسی اقلیم حاکم بر ناحیه مورد مطالعه : 58

3-3-وضعیت ماکروکلیمائی و توزیع فشار ، توده های هوایی به عنوان تعیین کنندگان اصلی اقلیم: 59

3-2-1 توده هایی هوایی پرفشار سیبریایی : 59

3-2-2- توده های مدیترانه ای : 59

3-2-3- توده های شمالی و غربی : 59

3-2-4 توده های اقیانوس هند 59

3-2-5- توده های صحرایی : 59

3-4 : بارش…. 59

3-4-1 : بارندگی حداکثر 24 ساعته. 62

3-4-2- تحلیل رگبارها و منحنی شدت ، مدت ، دوره برگشت (IDF) منطقه : 62

3-5- مطالعه مشخصات اصلی اقلیم حوضه (دما ، تغییرات روزانه و فصلی آن) : 63

3-6- تعداد روزهای یخبندان : 66

3-7 باد : 68

3-7-1 : تجزیه و تحلیل باد منطقه در دوره شاخص آماری.. 69

3-8 : تبخیر : 71

3-9: طبقه بندی و تعیین تیپ اقلیمی حاکم بر حوضه بجنورد. 73

3-9-2- اندیس خشکی و ضریب رطوبتی دومارتن . 73

3-9-3- اقلیم نمای آمبرژه : 73

3-10 : پالئوکلیما و مواریث کواترنر آغازین : 74

3-10-1- شواهد اقلیمی گذشته : 74

3-10-2- سیستم های فرسایشی حاکم در کواترنر آغازین : 75

3-10-3 اشکال فرسایشی تراکمی در حوضه بجنورد : 77

فصل چهارم : نقش آبراهه ها در مخاطرات سکونتگاههای شهری

4-1- مقدمه. 82

4-2 رودخانه باباامان. 82

4-3 ویژگیهای هندسی حوضه بجنورد. 82

4-4 تعامل توسعه شهری و مخاطرات سیل.. 83

4-4-1 تأثیرات توسعه شهری در هیدرولوژی حوضه آبریز. 83

4-5 سیل گیری شهرها 84

4-6 عوامل ایجاد سیل و خسارتهای ناشی از آن. 85

4-7 بررسی ، برآورد آبدهی و سیلاب حوضه هیدرلوژیکی بجنورد. 86

4– 7 – 1 ویژگی های هندسی حوضه و زیر حوضه های بجنورد. 86

4-7-1-1 شاخصه های شکل حوضه 78

4-7-1-2 رتبه بندی شبکه زهکشی و نسبت انشعاب حوضه. 88

4-7-1-4 توزیع ارتفاعی و طبقه بندی شیب حوضه مورد مطالعه. 89

4-7-2رژیم آبدهی رودخانه فیروزه 97

4-7-2-1 آبدهی سالانه. 97

4-7-2-2 برآورد آبدهی سالانه با احتمالات مختلف…. 99

4-7-3- برآورد آبدهی سالانه با روش تحلیل منطقه ای.. 100

4-7-4 آبدهی سالانه برآورد شده در هر یک از آبراهه های اصلی.. 102

4-7-5 آبدهی ماهانه. 103

4-7-6 آبدهی روزانه. 104

4-7-7 سیلاب… 106

4-7-7-1 بررسی سیل در ایستگاههای انتخابی.. 106

4-7-8 رسوب… 107

4-7-8-2 آمار و اطلاعات موجود. 108

4-7-8-3 رابطه دبی رسوب و دبی جریان. 108

4-7-8-4 بار رسوبی در محل ایستگاههای مورد نظر. 108

4-8 بررسی کیفیت آب و مخاطره شناسی آن در توسعه شهری بجنورد. 109

4-8-1 کیفیت آب در موقعیت ایستگاههای هیدرومتری حوضه بجنورد. 110

4-9برآورد نیاز آبی جهت توسعه شهری در حوضه بجنورد. 112

4-9-1 برآورد و میزان مصارف آب پیشنهادی برای جوامع شهری.. 113

4-10 بررسی وضعیت هیدرولوژیکی آبراهه های منتهی به شهر در حوضه بجنورد. 114

4-10-1 سیلاب و برآورد آن در آبراهه های مورد مطالعه. 116

4-10-2 رسوب… 123

4-10-2-1 برآورد بار رسوبی در محل ایستگاههای هیدرومتری.. 123

فصل پنجم : قابلیت های سنگها و رسوبات و مخاطره شناسی توسعه شهری بجنورد

5-1 مقدمه. 130

5-2 ویژگیهای لیتولوژیکی واحدهای سنگی و غیر سنگی حوضه بجنورد. 130

5-2-1 ویژگیهای لیتولوژیکی واحدهای سنگی.. 130

5-2-1-1 سنگهای رسوبی حوضه بجنورد. 131

5-2-2 واحدهای غیرسنگی و آبرفتی حوضه شهری بجنورد. 139

5-2-2-1 واحد Qt1. 133

5-2-2-2 واحد Qt2. 133

5-2-2-3 واحد Qa1. 133

5-2-2-4 واحد QL 133

5-2-2-5 واحد Qc.. 133

5-3 بررسی ویژگیهای مهندسی رسوبهای سنگی و غیرسنگی در حوضه بجنورد. 134

5-3-1 ویژگیهای واحدهای غیرسنگی.. 134

5-3-1-1 شاخص های مهندسی واحد Qt2. 134

5-3-1-2 شاخص مهندسی واحد Qa1. 135

5-3-1-3 شاخص های مهندسی واحد Qc.. 136

5-3 -2 ویژگیهای مهندسی واحد سنگی حوضه بجنورد. 137

5-3-2-1 ویژگیهای سنگهای آهکی حوضه. 138

5-3-2-2 ویژگیهای سنگهای ماسه سنگی حوضه بجنورد. 139

5-3-2-3 بررسی مطالعات ژئوفیزیک (ژئوتکنیک) دشت و حوضه بجنورد : 140

5-4 خواص هیدروژئولوژیکی سازندهای سنگی رسوبی حوضه بجنورد : 141

5-5 مخاطرات رسوبات سنگی و غیرسنگی در توسعه شهری بجنورد. 143

5-5-1 سنگهای رسوبی ومخاطرات آنها در حوضه بجنورد. 144

5-5-2 سازندهای رسوبی حوضه و مخاطرات آنها در توسعه شهری.. 144

5- 6 ویژگیهای ژئوتکنیکی رسوبات دشت بجنورد و مخاطرات آن. 146

5- 7 ویژگیهای ژئوتکنیکی و مخاطرات هیدرودینامیکی رسوبات دشت بجنورد. 150

5-7-1 پارامترهای بکار گرفته شده به منظور برآورد نشست خاک… 150

5-7-2 نتایج بدست آمده از محاسبات نشست… 151

5-8 بررسی استعداد روان گرایی دشت بجنورد و مخاطرات آن. 152

5-8 -1 ویژگیهای پروفیل خاک دشت بجنورد. 154

5-8-2 زلزله ورودی.. 154

5-8-3 بررسی استعداد روانگرایی.. 154

5-8-4 داده های مورد نیاز ارزیابی استعداد روانگرایی.. 156

5-8-5 محاسبه فاکتور عمق.. 157

5-8-6 ارزیابی خطر روانگرایی در بخشهای مختلف حوضه. 157

فصل ششم : قابلیتهای تکتونیکی ومخاطره شناسی شهربجنورد

6-1 تکامل تکتونیکی.. 165

6-1-1 تکامل تکتونیکی در منطقه بجنورد. 165

6-2 گسله ها و ویژگیهای آن در حوضه بجنورد 166

6-2-1 انواع گسله ها 166

6-2-2 گسلش (گسل خوردگی): 167

6-2-3 گسله های فشارشی.. 167

6-2-4 گسلهای راستالغز: 172

6-2-5 مکانیسم گسلش و تحلیل تنش: 175

6-3 نتایج بررسیهای نئوتکتونیکی: 178

6-3-1 مفهوم علم نئوتکتونیک: 178

6-3-2 علائم و شاخص های زمین شناسی: 178

6-3-3 شواهد زئومورفولوژی زمین ریخت شناسی.. 179

6-3-4 تقسیم بندی گسله‌ها از دیدگاه فعالیت… 180

6-3-5 نشانگرهای باستان شناسی: 181

6-3-6 نشانگرهای تاریخی: 181

6-3-7 نشانگرهای زلزله شناسی: 181

6-3-8 نشانگرهای ژئودزی: 181

6-3-9 علائم و شواهد فعالیت های نئوتکتونیکی در منطقه بجنورد. 181

6-3-10 راستای عمومی تنش : 188

6-3-11 تحلیل سطوح لغزش و سازوکار فعال: 188

6-3-12 سازو کار ژرفی زمین لرزه ها: 189

6-3-13جهت گیری چین خوردگی ها: 189

6-3-14 نتیجه‌گیری.. 190

6-4 بررسی های لرزه زمین ساختی.. 190

6-4-1 لرزه‌خیزی ایران: 190

6-4-2 لرزه خیزی کپه داغ. 191

6-4-3 ایالت‌های لرزه زمین ساختی ایران: 192

6-4-3-1 تقسیم بندی بربریان (1976): 193

6-4-3-2 تقسیم‌بندی نوروزی (1976): (شکل 6-44). 193

6-4-3-3 تقسیم بندی نوگل سادات (1993193

6-4-3-4 پورکرمانی و اسدی (1374). 193

6-4-4 تاریخچه لرزه نگاری در پیرامون حوضه بجنورد. 194

6-4-4-1 زمین لرزه ‌های تاریخی (پیش از سده بیستم) گستره مورد مطالعه: 194

6-4-4-2 زمین لرزه‌های قرن بیستم.. 195

6-4-5 تقسیم‌بندی لرزه‌خیزی پیرامون حوضه مورد مطالعه بجنورد: 196

6-6-4 بررسی گسلهای فعال در گستره پژوهش: 197

6-4-7ویژگی های آماری داده های لرزه ای.. 197

6-4 -8 توزیع مراکز سطحی زلزله در کپه داغ: 197

6-4-9 توزیع مراکز سطحی زلزله در منطقه بجنورد: 198

6-4-10 ارتباط زمین لرزه ها با گسل های منطقه: 198

6-4-11 روابط آماری داده های لرزه ای: 199

6-4-11-1 رابطه فراوانی- سال: 199

6-4-11-2 فراوانی – بزرگا: 202

6-4-11-3 فراوانی – عمق کانونی: 203

6-4-11-4 رابطه بزرگای Ms وmb. 203

6-4-11-5 تعیین حد آستانه: 204

6-4-11-6 برآورد پارامترهای لرزه خیزی براساس رابطه گوتنبرگ – ریشتر. 204

6-4-11-7 برآورد دوره بازگشت زلزله (Return period). 205

6-4-11-8 برآورد بیشینه توان لرزه زایی گسله ها: 205

6-4-11-9 برآورد جابه جاشدگی در راستای گسله ها: 205

6-4-11-10 برآورد شدت در کانون زمین لرزه ها 206

فصل هفتم : روند توسعه شهری و تعامل آن با مخاطرات ژئومورفولوژیک

7-1 مقدمه : 211

7-2 : توسعه تاریخی و شکل گیری اولیه شهر بجنورد. 211

7-2-1 شهر قدیم بجنورد. 212

7-2-2 بجنورد امروز. 214

7-3 بررسی تحولات سیاسی جمعیتی و تأثیر آن بر توسعه شهری.. 218

7-3-1 مقدمه. 218

7-3-2 تعداد و تحولات جمعیت شهرستان بجنورد بر اساس تقسیمات سیاسی جدید.. 219

7-3-3 تحولات جمعیت شهر بجنورد. 222

7-3-4 مهاجرت… 223

7-3-5 برآورد جمعیت شهر بجنورد با استفاده از رشد طبیعی.. 225

7-4 روند توسعه و گسترش فیزیکی شهر بجنورد. 228

7-4-1 تحولات و کاربری اراضی شهری.. 228

7-4-2 مکان گزینی و توسعه شهر در طی ادوار گذشته.. 229

7-4-3 جهات توسعه231

7-4-4 ویژگیهای کالبدی 233

7-5 توسعه شهری و قابلیت اراضی در حوضه بجنورد236

7-5-1 طبقه بندی واحدهای اراضی و قابلیت ان در توسعه شهری236

7-5-2 بررسی اثرات شرایط خاکشناسی و منابع اراضی حوضه بجنورد بر فرایندهای مخاطره آمیز239

7-5-2-1 رطوبت خاک240

7-5-2-2 بافت خاک… 240

7-5-2-3 استحکام برشی.. 240

7-5-2-4 میزان کربنات کلسیم موجود در خاک… 241

7-6 نوع کاربری ـ پوشش زمین و تراکم پوشش گیاهی.. 241

7-6-1 نوع کاربری ـ پوشش زمین حوضه های مطالعاتی.. 241

7-6-2طبقه بندی نوع کاربری ـ پوشش زمین حوضه بجنورد. 242

7-6-3 تراکم پوشش گیاهی در حوضه بجنورد. 243

فصل هشتم: نتیجه گیری اولیه بر اساس لایه های اطلاعاتی و GIS

8-1 نتیجه گیری اولیه بر اساس نقشه های پایه روند توسعه شهری 250

8-2 نقشه توپوگرافی حوضه بجنورد 251

8-3 نقشه شیب (Slope map). 252

8-4 نقشه جهت شیب… 254

8-5 نقشه خاکشناسی و تناسب اراضی حوزه بجنورد. 256

8-6 لایه زمین های کشاورزی در معرض خطر. 257

8-7 لایه نقاط روستایی ادغام شده و در معرض خطر. 257

8-8 ویژگی های گسل شناسی حوضه بجنورد. 258

8-9 نقشه منابع آبهای سطحی و زیر زمینی حوضه بجنورد. 258

8-10 نقشه زمین شناسی حوضه بجنورد. 260

8-11نتیجه گیری نهائی.. 261

8-12 ارزیابی و اثبات فرضیات 267

8-13 راهبردهای اجرایی جهت توسعه شهر بجنورد 268

منابع فارسی:

1- آر . یو کوک و جی . سی . دورکمپ ؛ ژئومورفولوژی و مدیریت محیط ( جلد اول ) ترجمه شاپور گودرزی نژاد ، انتشارات سمت ، چاپ اول ، تهران ، پاییز 1377 ؛ صص 207 – 201 .

2- آر . یو کوک و جی . سی . دورکمپ ؛ ژئومورفولوژی و مدیریت محیط ( جلد دوم ) ترجمه شاپور گودرزی نژاد ، انتشارات سمت ، چاپ اول ، تهران ، پاییز 1377 ؛ صص 35 .

3- استانداری خراسان شمالی – حوادث غیر مترقبه – 1386 – آمار و خسارتا

4- خوانساری ، محمد ؛ دور? مختصر منطق صوری ، انتشارات دانشگاه تهران ، 1364 ؛ ص 48 .

5- ریمون ، کیوی ولوک وان کامپنهود ؛ روش تحقیق در علوم اجتماعی ، ترجمه عبدالحسین نیک گهر ، نشر توتیا ، چاپ ششم ، تهران ، بهار 1381 ؛ صص 75 و 218 .

6- ریچارد جی ، چورلی ، استانلی اِی سوم و دیوید ای . سودن ؛ ژئومورفورلوژی ( جلد سوم ) ، ترجمه احمد معتمد و ابراهیم مقیمی ، انتشارات سمت ، چاپ اول ، تهران ، زمستان – 1379 .

7- سازمان جهاد کشاورزی استان خراسان شمالی ؛ گزارش صندوق بیمه محصولات کشاورزی شهرسان بجنورد ، 1383 ؛ ص 21 .

8- سازمان جهاد کشاورزی استان خراسان شمالی ؛ مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان بجنورد ، بخش آبخیزداری ؛ نقشه با مقیاس 50000 : 1 زمین لغزشهای استان خراسان شمالی ، 1382 .

9- شجاعی ، حسن ؛ رخداد سوانح طبیعی سال 1995 ، مجله مسکن و انقلاب شمارهای 71 و 72 ؛ ص 59 .