طبقه بندي نابسامانيهاي زباني نابساماني زبان به هر نوع بي نظمي يا انحراف در كار توليد يا ادراك زبان گفته مي شود. بنابراين در وهله اول بايد آنها را به دو دسته تقسيم كرد: 1- نابسامانيهايي كه مربوط به جنبه توليدي زبان است كه خود شامل الف: نابساماني هاي گفتار ب: نابساماني هاي نوشتار مي باشد. 2- نابسامانيهايي كه مربوط به جنبه ادراكي يا دريافت زبان است كه خود شامل الف: نابسامانيهاي شنيدن ب: نابسامانيهاي خواندن مي باشد. - نابسامانيهاي گويايي: 1- بعضي از ويژگي هاي نامطلوب گفتار در كودكي با تقليد از يكي از اطرافيان آغاز مي شود و تا بزرگسالي همچنان باقي مي ماند كه به ويژگي هاي گروه اول نقص گفتار يا گويايي گفته مي شود. 2- بعضي ديگر از ويژگيهاي نامطلوب گفتار علل عضوي و بدني دارد كه به آن نابسامانيهاي گفتار يا گويايي اطلاق مي شود. مثلا به افرادي بر مي خوريم كه بعضي مصوت هاي فارسي را(تو دماغي) تلفظ مي كنند كه اين گاهي اوقات فقط عادتي است كه فرد در كودكي آن را ياد گرفته و باقي مانده و يا ممكن است بر اثر فلج شدن عصبي باشد كه زبان كوچك را كنترل مي كند كه در نتيجه آن فلج عصبي، زبان كوچك نمي تواند راه حفره بيني را ببندد و ناچار هوا از راه بيني و دهان هر دو خارج مي شود. - ويژگي هاي نامطلوب گفتار: 1- وقتي صدا به اندازه كافي بلند نباشد. 2- وقتي به علت تلفظ ناقص، تمام يا بخشي از گفتار گوينده نامفهوم بماند. 3- وقتي كيفيت صدا ناخوشايند باشد. 4- وقتي درجه بلندي، زير و بمي، طنين و ديگر ويژگي هاي صدا نسبت به سن و جنس گوينده انحراف داشته باشد يعني بيشتر توجه به نحوه بيان او جلب شود نه به مطلبي كه بيان مي كند. 5- وقتي گفتار همراه با صداهاي نامربوط يا شكلك يا حركات و رفتار ناخوشايند يا مسخره باشد. 6- وقتي به علت درهم ريختگي قواعد صرف و نحو و كاربرد واژه تمام يا بخشي از گفتار گوينده نامفهوم باشد. در تمام موارد بالا فقط كارشناسان گفتار درماني مي توانند با آزمايشهاي لازم ميزان درمان پذيري آنها را مشخص نمايند. ناهماهنگي در آغاز گفتار: از نظر آغاز تلفظ صداهاي زبان در ميان كودكان تفاوت هاي چشمگيري مشاهده مي شود، بعضي كودكان صداهاي زبان را در سن 5/2 سالگي ياد مي گيرند در حاليكه بعضي ممكن است حتي صامت هاي زبان را تا سالها بعد نيز ياد نگيرند كه اگر اين تاخير زياد شود طبيعي تلقي نمي شود.